Stiekem sex gefilmd jongen pijpt zichzelf

stiekem sex gefilmd jongen pijpt zichzelf

Volgens mij heet die familie [achternaam aanvrager]. Ik heb bij die familie aangebeld en ik zag dat een vrouw de deur open deed. Ik vroeg aan die vrouw of mijn neefjes [slachtoffer 6] en [slachtoffer 9] daar waren.

Die vrouw zei tegen mij dat mijn neefjes daar niet waren. Ik hoorde echter het geluid van schreeuwende kinderen afkomstig vanaf de bovenverdieping. Ik hoorde een jongensstem: Ik herkende die stem als zijnde van [slachtoffer 6]. Ik hoorde een meisjesstem zeggen: Ik vroeg nogmaals aan die vrouw of mijn neefjes daar waren.

Die vrouw zei opnieuw tegen mij dat mijn neefjes daar niet waren. Ik zei toen tegen die vrouw dat ik mijn neefjes hoorde schreeuwen en dat ik ze mee wilde hebben, anders haalde ik de politie erbij. Die vrouw en ik stonden op dat moment in de hal van de woning. Even later hoorde ik de deur op de bovenverdieping open gaan en zag ik dat [slachtoffer 6] en [slachtoffer 9] naar beneden renden.

Ik had de indruk dat ze echt doodsbang waren. Ik heb [slachtoffer 6] en [slachtoffer 9] meegenomen naar de woning van mijn zus aan de [c-straat]. Een proces-verbaal van verhoor van politie van 8 mei , voor zover inhoudende -zakelijk weergegeven- als de tegenover de verbalisant afgelegde verklaring van [betrokkene 11]: Ik heb toen gezegd dat ik in het voorjaar van bij de familie [achternaam aanvrager] aan de deur ben geweest.

Ik heb mij vergist. Dat was in het voorjaar van , in februari of maart denk ik en dus niet in Een proces-verbaal van verhoor van politie van 9 februari , voor zover inhoudende -zakelijk weergegeven- als de tegenover de verbalisant afgelegde verklaring van [betrokkene 13]: Zij verklaarde dat zij met [slachtoffer 6] meeliep naar de [c-straat] en dat [slachtoffer 6] spontaan uit zichzelf begon te vertellen over [aanvrager en betrokkene 1].

De moeder had hem ook vastgebonden aan een rek. Een proces-verbaal van verhoor van politie van 12 oktober , voor zover inhoudende -zakelijk weergegeven- als de tegenover de verbalisant afgelegde verklaring van [betrokkene 14]: Met deze persoon zijn buiten echt ontuchtige handelingen gepleegd.

De handelingen bestonden uit het volgende: Een proces-verbaal van verhoor van politie van 3 december , voor zover inhoudende -zakelijk weergegeven- als de tegenover de verbalisant afgelegde verklaring van [slachtoffer 7]: Ze deed allemaal blaadjes en steeltjes achter in mijn broek. Een proces-verbaal van verhoor van politie van 19 november , voor zover inhoudende -zakelijk weergegeven- als de tegenover de verbalisant afgelegde verklaring van [slachtoffer 7]: En [slachtoffer 2] ging mij allemaal stokjes achter in de broek doen, van die prikkelstokjes.

Dat deed heel erg zeer, ik had mijn hele bips rood en toen moest mijn vader daar iedere keer zalf op doen. Ik ben maar 1 keer daar geweest en dat was voor de grote vakantie twee jaar geleden. Een proces-verbaal van verhoor van politie van 19 november , voor zover inhoudende -zakelijk weergegeven- als de tegenover de verbalisant afgelegde verklaring van [betrokkene 15]: Ik weet dat [slachtoffer 2] daar toen ook op zat. Op een gegeven moment kwam [slachtoffer 7] thuis en vertelde dat [slachtoffer 2] van school af was en dat zij in de gevangenis zat.

Mijn man heeft [slachtoffer 7] van school gehaald en [slachtoffer 7] begon meteen te vertellen dat [slachtoffer 2] ook wel dingen bij hem had gedaan. Een proces-verbaal van verhoor van politie van 25 augustus , voor zover inhoudende -zakelijk weergegeven- als de tegenover de verbalisanten afgelegde verklaring van [betrokkene 14] en [betrokkene 16]: Wij hebben toen gekeken en zagen dat de anus rood was.

Wij hebben er toen zalf opgedaan. Daarna klaagde hij dus over een pijnlijke anus. In de kern genomen gaat het hier om twee opeenvolgende, elkaar overlappende opsporingsonderzoeken. In start de politie Twente een opsporingsonderzoek naar twee minderjarige zusjes, [slachtoffer 1] en [slachtoffer 2], die ervan worden verdacht dat zij ontuchtige handelingen hebben gepleegd met een groot aantal buurtkinderen.

Dit onderzoek krijgt de naam [A] [A], Sch. Tijdens dit onderzoek komen ook de vader, moeder en oom van beide meisjes in beeld. Zij worden verdacht van ontucht met genoemde meisjes en andere jonge kinderen. Het onderzoek naar de vader, moeder en oom krijgt de naam [A]2. Het [A]2 onderzoek resulteert in vervolgingen en veroordelingen van de vader, moeder en oom.

De vader, die de aanvrager tot herziening is, wordt op 5 april door de Rechtbank te Almelo 3 voor meerdere zware seksuele misdrijven veroordeeld. In hoger beroep wordt de aanvrager wederom veroordeeld. Deze veroordeling heb ik reeds onder 1 aangeduid. Op 13 maart heeft prof. Crombag, rechtspsycholoog en tevens hoogleraar Sociaal Wetenschappelijke Bestudering van het Recht aan de Universiteit Maastricht, deze zaak, die ook wel bekend staat als de "Enschedese ontuchtzaak", aangemeld bij de voorzitter van het College van procureurs-generaal met het verzoek deze door te geleiden naar de Commissie evaluatie afgesloten strafzaken CEAS.

Voornoemde rechtspsycholoog is één van de deskundigen geweest in de zaak tegen de aanvrager, benoemd door de behandelend rechter-commissaris. Hem was gevraagd een onderzoek in te stellen naar de betrouwbaarheid van de verklaringen van de beide minderjarige zusjes.

Crombag is in de hem ter beschikking gestelde stukken een aantal namen van slachtoffertjes tegengekomen waarvan hij niet kon nagaan of die door de politie al dan niet zijn gehoord. Hij heeft het vermoeden dat deze slachtoffertjes mogelijk wel door de politie zijn gehoord, maar dat de van hen opgenomen verklaringen niet aan de rechter zijn voorgelegd.

Crombag vindt deze kwestie van belang omdat niet belastende verklaringen van zulke kinderen niet alleen geen bijdrage zouden leveren aan het bewijs tegen de verdachten, maar ook steun zouden kunnen geven aan een alternatieve interpretatie van het bewijsmateriaal of een tegenverhaal.

Naar aanleiding van een advies van de toegangscommissie van de CEAS heeft het College van procureurs-generaal een driemanschap van de CEAS opdracht gegeven om onderzoek te doen. Het College heeft het driemanschap, onder leiding van mr. Vermeulen, gevraagd onderzoek te doen naar de volgende vraag: Door Crombag waren nog twee andere punten van kritiek op het onderzoek aangedragen, te weten: Het College heeft besloten dat deze twee aangedragen kritiekpunten overeenkomstig het advies van de toegangscommissie niet in onderzoek zouden worden genomen, omdat deze bekend waren bij de behandelend rechter-commissaris, de Rechtbank en het Hof.

Op 15 december heeft de commissie Vermeulen uit de CEAS in deze zaak het onderzoeksrapport aangeboden aan het College van procureurs-generaal. Het College heeft het rapport vervolgens aan de Procureur-Generaal bij de Hoge Raad overhandigd en hem daarbij verzocht het rapport te beoordelen en te bezien of hij daarin aanleiding ziet een herzieningsverzoek in te dienen bij de Hoge Raad dan wel in dit verband nog nader onderzoek gewenst acht.

Daarnaast heeft het College het Wetenschappelijk Bureau van het OM opdracht gegeven op korte termijn advies uit te brengen over de te stellen eisen aan de inhoud van het strafdossier. Op 18 december is het rapport van de onderzoekscommissie Vermeulen openbaar geworden. De Procureur-Generaal bij de Hoge Raad heeft de behandelend Advocaat-Generaal verzocht te onderzoeken of hij in de bevindingen van het rapport aanleiding ziet nader onderzoek te bevorderen.

Hoofdstuk II, § 2. Het betrof hoofdzakelijk imprimé aangiftes van ouders van slachtoffers, uitgewerkte studioverhoren van slachtoffers en een enkele op andere wijze opgenomen verklaring van een slachtoffer.

Met deze vaststelling had de opgeworpen vraag verwoord in de opdracht van het College van procureurs-generaal reeds voor een belangrijk deel beantwoord kunnen worden. Het driemanschap constateerde bij een nadere analyse van het aan de rechter voorgelegde dossier echter ook dat zich in het politiearchief op het eerste gezicht relevante stukken bevonden, die niet ter kennis van de rechter waren gebracht. Hetzelfde gold voor een aantal in het politiejournaal vastgelegde onderzoeksverrichtingen, waarvan het driemanschap heeft moeten vaststellen dat daarvan geen proces-verbaal was opgemaakt.

Daar kwam bij dat de heer Crombag in het op 5 oktober met hem gevoerde gesprek de mogelijkheid opperde dat verklaringen van slachtoffers na de terechtzitting aan het dossier toegevoegd zouden zijn.

Vorenstaande was voor het driemanschap aanleiding om zich voor onder andere de inventarisatie en vergelijking van de politie- en justitiedossiers vanaf maart te doen bijstaan door een multidisciplinair vanuit een vijftal politieregio's samengesteld Evaluatie Team, met ervaring in de evaluatie van grootschalige onderzoeken, onder leiding van hoofdinspecteur van Regiopolitie Zuid-Holland-Zuid de heer G.

Jonkheijm en landelijk officier van justitie forensische research mevrouw mr. Bij deze inventarisatie en vergelijking is ook een door één van de advocaten van de verdachten ter beschikking gesteld dossier betrokken. De inspanningen die nodig waren om over alle informatie te kunnen beschikken, die het Evaluatie Team voor de inventarisatie en vergelijking nodig had, in het bijzonder voor het toegankelijk krijgen van informatie die zich niet in het aan de rechter voorgelegde dossier bevond, hebben meer tijd gekost dan het driemanschap wenselijk achtte.

Gaandeweg het onderzoek bleek dat zich bij de Regiopolitie Twente en het Arrondissementsparket Almelo nog stukken en audio- en videobanden bevonden, waarover het driemanschap niet de beschikking had. Ook bleken op een computer van de Regiopolitie Twente T-schijf nog digitale bestanden te staan, waarvan het driemanschap niet eerder kennis had kunnen nemen. Bij het verzoek aan politieambtenaren die destijds deel uitmaakten van het [A]- en [A]2-team om eventueel nog aanwezige persoonlijke documenten aan het onderzoeksteam ter beschikking te stellen, kwam naar voren dat die documenten volgens de bevraagde politieambtenaren inmiddels waren vernietigd.

Vorengenoemde inventarisatie en vergelijking door het Evaluatie Team bracht aan het licht dat de door het College van procureurs-generaal gestelde onderzoeksvraag, restrictief geïnterpreteerd, mogelijk negatief beantwoord zou moeten worden, maar dat bij een wat extensievere interpretatie van de onderzoeksvraag "Is aan de rechter relevante informatie onthouden die mogelijk tot een ander oordeel had kunnen leiden?

Op basis van deze constatering heeft het driemanschap besloten om de onderzoeksopdracht te verbreden tot de hiervoor geformuleerde vraag. De conclusies en het advies van het driemanschap luiden als volgt: Ook is niet gebleken dat na de terechtzitting stukken aan het dossier zijn toegevoegd. De desbetreffende door de heer Crombag opgeworpen vraag dient derhalve ontkennend te worden beantwoord. Voor het overige merkt het driemanschap het volgende op.

Uit de voorafgaande hoofdstukken komt een beeld naar voren van een zeer complexe, gevoelige en met het oog op de waarheidsvinding lastige zaak. De betrokken professionals zijn zich daarvan zeer bewust geweest.

Men heeft er steeds naar gestreefd de kwaliteit van de waarheidsvinding hoog te houden, en de vermoedelijke slachtoffers te informeren. Omdat de verdachten ontkenden en bewijs anders dan bewijs door getuigen nagenoeg ontbrak lag het accent zwaar op de verklaringen van de slachtoffers. Vrijwel alle belastende verklaringen zijn opgenomen in een periode dat veel over deze zaak is geschreven en gesproken. Daar komt bij dat in de verklaringen van de slachtoffers niet of nauwelijks feiten en omstandigheden worden aangetroffen die zich leenden voor objectieve verificatie.

In verklaringen beschreven concrete gebeurtenissen worden niet bevestigd in verklaringen van kinderen die bij dezelfde gebeurtenissen aanwezig geweest zouden zijn. Daarnaast is de wijze waarop een deel van de verhoren hebben plaatsgevonden naar het oordeel van het driemanschap risicovol te noemen. Dat geldt met name voor de vele verhoren van [slachtoffer 1] [slachtoffer 1], Sch en [slachtoffer 2], [slachtoffer 2], Sch die aanvankelijk als verdachten, later als getuigen zijn gehoord.

Nu echter rechtbank en hof kennis hebben genomen van de kritiek die diverse deskundigen op een aantal van de verhoren hebben uitgeoefend ligt het buiten de taakopdracht van het driemanschap daarop nader in te gaan, laat staan een oordeel daarover te vellen. Dit slothoofdstuk is daarom toegespitst op de in het voorafgaande ontwikkelde bredere vraagstelling: Het is niet uitgesloten dat de rechtbank of het hof, wanneer het over bijvoorbeeld meer informatie met betrekking tot de persoonlijkheid van de halfzus zou hebben beschikt, ervan zou hebben afgezien haar verklaring voor het bewijs te gebruiken, maar dat is allesbehalve zeker.

Daar komt nog bij dat het zeer de vraag is of in dat geval de verdachten zouden zijn vrijgesproken. Bij deze stand van zaken stelt het driemanschap vast dat de rol van de halfzus, gezien vanuit het gezichtspunt van kwalitatief verantwoorde opsporing, ongelukkig is geweest. Het is moeilijk te begrijpen waarom het team en de zaaksofficier bevorderen dan wel toelaten dat een persoon die volgens de teamleider binnen het team destijds als 'borderliner' wordt aangemerkt, en als iemand met wier verklaringen zeer behoedzaam moest worden omgesprongen, zo'n cruciale rol speelt rond de aangifte van [slachtoffer 1] op 8 oktober Het doet zonder meer vreemd aan dat deze halfzus, nota bene ook nog vergezeld door haar maatschappelijk werkster, het verhoor van [slachtoffer 1] op die datum bijwoont en aldaar ook het woord heeft gevoerd, al is dat niet volledig opgetekend in het aan de rechter overgelegde proces-verbaal van het verhoor.

Deze ongewenste gang van zaken wekt sterk de indruk dat de hulpverlening aan de slachtoffers in zekere zin heeft geprevaleerd boven het streven naar optimale zuiverheid bij de waarheidsvinding. Het is maar de vraag of de mogelijke schade aan die waarheidsvinding voldoende is gecompenseerd doordat de halfzus door de rechtbank en het gerechtshof ter terechtzitting is gehoord. Zoals in § 7. Slechts een klein deel daarvan is destijds uitgewerkt.

Deze uitwerking is overigens niet aan het dossier toegevoegd. In het relaas proces-verbaal van de politie is aangegeven dat in de periode voorafgaande aan de aanhouding van de verdachten is getapt. Dat betekent dat rechter en verdediging van die taps op de hoogte waren, en desgewenst deze taps of delen daarvan, althans voor wat betreft de periode vóór de aanhouding van de verdachten, hebben kunnen afluisteren.

Dit bevestigt de algemene indruk die het driemanschap heeft van het politiële en justitiële onderzoek: Vast staat wel dat de inhoud van de taps geen enkele rol heeft gespeeld bij de onderzoeken ter terechtzitting. Men kan zich afvragen of het beeld dat de rechter heeft gekregen van de verdachten zou zijn gekanteld wanneer hij kennis zou hebben genomen van die inhoud.

Uit de analyse van het Evaluatie Team is in ieder geval gebleken dat deze op geen enkele wijze belastend was voor de verdachten; mogelijk zelfs integendeel. Zo zegt vader op een gegeven moment tegen [slachtoffer 1] dat zij "de waarheid moet vertellen".

Het driemanschap heeft aan de dagelijks teamleider en aan de zaaksofficier de vraag voorgelegd of het niet opmerkelijk is dat de toepassing van deze onderzoeksmethode over een aanzienlijke periode helemaal niets belastends heeft opgeleverd. De zaaksofficier antwoordde hierop dat zij dit juist kenmerkend vond voor de persoonlijkheid van vader, die zij een zeker raffinement toedichtte. De teamleider kon hiervoor geen verklaring geven. Het driemanschap meent, mede gelet op hetgeen door deskundigen van het Pieter Baan Centrum over vader is gerapporteerd, dat de opvatting van de zaaksofficier niet erg aannemelijk is, en gekleurd is door de overtuiging dat vader inderdaad de hoofddader was.

Diens gedrag wordt achteraf door de gekleurde bril van de overtuiging geïnterpreteerd. Hoe dit zij, het driemanschap meent dat het juist was geweest wanneer meer informatie uit de taps aan de processtukken zou zijn toegevoegd, met name ook de bovenbedoelde aansporing van vader aan zijn oudste dochter. Het driemanschap is van oordeel dat niet kan worden uitgesloten, wanneer men de optelsom maakt van de informatie die volgens hem niet of in onvoldoende mate aan de stukken is toegevoegd de conclusie kan worden getrokken dat de rechter, als hij van die informatie kennis had genomen, tot een andersluidend oordeel zou zijn gekomen.

Hiermee is ook de verruimde onderzoeksvraag beantwoord. Dat betreft in de eerste plaats de volgens alle betrokkenen betreurenswaardig slechte communicatie tussen de CRI-deskundigen en het onderzoeksteam en de zaaksofficier en in een later stadium de advocaat-generaal.

Nadat de CRI-deskundigen hun rapport, dat zeer kritisch uitviel, bij het team hadden ingeleverd is er geen rechtstreekse communicatie geweest tussen deze deskundigen en de teamleiding en de zaaksofficier. Wel waren er contacten tussen hogere echelons van de betrokken organen, maar die leidden niet tot verheldering of toenadering.

Het is het driemanschap gebleken dat ook nog vandaag de dag door alle betrokkenen op geëmotioneerde toon wordt gesproken over de gang van zaken. Het is jammer dat het team en de zaaksofficier niet over hun op zichzelf begrijpelijke verontwaardiging over de harde kritiek zijn heengestapt, en niet onmiddellijk een gesprek hebben belegd om de gevoelens en standpunten over en weer uit te wisselen.

Dit klemt temeer, nu - gelet ook op de eveneens zeer uitgesproken kritiek van de heer Crombag, en deels ook het commentaar van de psycholoog - juist de wijze van verhoren het hart van het onderzoek raakte.

Wanneer de communicatie zo slecht verloopt beneemt men zich de kans om van fouten te leren. Hierbij moet wel worden aangetekend dat de zaaksofficier en de teamleider hebben bevestigd dat het team van een aantal aanbevelingen in het CRI-rapport wel gebruik heeft gemaakt.

In dit verband is het treffend dat de dagelijks teamleider in zijn tweede gesprek met het driemanschap ruiterlijk heeft toegegeven dat met name de verhoren van de beide dochters niet voldeden aan de ook toen reeds geldende maatstaven. Het 'shoppen' tussen de beide dochters door steeds hetzelfde verhorend koppel rechercheurs was ook naar destijds heersende inzichten niet aan de maat.

In een notoir lastige zaak als de onderhavige, waarin nauwelijks bewijs anders dan bewijs door getuigen voorhanden is en bijna alles draait om de verklaringen van zeer jeugdige slachtoffers, waaronder de psychisch kwetsbare dochters c. Het driemanschap stipt nog een tweede punt aan. Dit betreft de rol van de tijdens het [A] - en [A]2 onderzoek geconsulteerde orthopedagoge, die door het hof als deskundige is gehoord. Het is aannemelijk dat haar expertise voor de overtuiging van de rechter een rol heeft gespeeld, getuige de overweging van het hof dat het hof gelet op de verklaringen van de verschillende deskundigen van oordeel is dat er binnen de wetenschap geen overeenstemming bestaat over de mate van beïnvloedbaarheid van jonge getuigen en orthopedagoge ter terechtzitting van het hof van 6 februari heeft verklaard dat de laatste wetenschappelijke onderzoeken uitwijzen dat de mate van beïnvloedbaarheid van kinderen met een intelligentieleeftijd van 6 jaar of ouder niet veel groter is dan de beïnvloedbaarheid van volwassenen, waarbij de beïnvloedbaarheid ten aanzien van randgebeurtenissen groter is dan die ten aanzien van de centrale gebeurtenis.

Ook verklaarde de orthopedagoge voor het hof dat onderzoek heeft aangetoond dat het meerdere keren horen van jonge getuigen, in tegenstelling tot hetgeen men eerder aannam, een positieve uitwerking kan hebben op de waarheidsgetrouwheid van de betreffende verklaringen. De heer Crombag heeft als punt van kritiek naar voren gebracht dat hij niet in de gelegenheid is geweest op de verklaring van deze deskundige te reageren.

Nu de verklaringen van beide deskundigen ten overstaan van de zittingsrechter in hoger beroep zijn afgelegd past het het driemanschap niet over deze gang van zaken een oordeel uit te spreken.

Wél stelt het driemanschap vast dat er enige onduidelijkheid bestaat over de rol van de door het onderzoeksteam geconsulteerde orthopedagoge. Zelf stelt zij dat haar inbreng slechts de state of the art in de wetenschap betrof met betrekking tot de gevolgen van seksueel misbruik van jeugdigen voor die jeugdigen, en de manier waarop zij hun ervaringen verwerken. In die geest past inderdaad haar verklaring ter zitting van het hof. Maar daarmee is slecht te rijmen dat - blijkens enkele aantekeningen in het politiejournaal - het team haar een oordeel heeft willen laten geven over de betrouwbaarheid van enkele getuigenverklaringen van jeugdige slachtoffers.

Niet is overigens gebleken dat zij een dergelijk oordeel inderdaad heeft gegeven. Zelf heeft zij verklaard zich daar niets van te herinneren. Het driemanschap staat hierbij stil omdat zij meent dat het ongewenst is wanneer er onduidelijkheid bestaat over de exacte opdracht aan deskundigen.

Op geen enkele wijze is gebleken van pogingen om informatie achter te houden. Op diverse punten heeft het driemanschap bevonden dat aanvullende informatie uit het onderzoek bij de stukken had moeten worden gevoegd. Deze bevinding leidt niet tot het oordeel dat het rechterlijk oordeel waarschijnlijk wezenlijk anders had geluid.

Het driemanschap is zich er evenwel terdege van bewust dat de feitelijke basis van de veroordelende uitspraken, gelet op de zware kritiek van alle betrokken deskundigen op de kwaliteit van de verhoren de orthopedagoge heeft zich immers niet over de concrete getuigenverklaringen uitgelaten fragiel is.

De informatie die door het onderzoek van het driemanschap is toegevoegd maakt die basis nog fragieler. Het driemanschap kan er niet omheen, alles overziende, de bange vraag onder ogen te zien of de veroordeelden wellicht onschuldig zijn aan bewezen verklaarde feiten.

Zelf hebben de veroordeelden steeds volgehouden onschuldig te zijn. Voor vader heeft de ontkenning tot gevolg dat hij waarschijnlijk nog lang in de TBS-kliniek zal moeten blijven. Nader onderzoek zou mogelijk de twijfel kunnen wegnemen. Een dergelijk onderzoek zou ingrijpend en belastend zijn voor de slachtoffers en hun omgeving. Het driemanschap realiseert zich dat bij de uitvoering van dat onderzoek zich allerlei problemen van praktische aard kunnen voordoen, maar acht dat niet voldoende reden om daar bij voorbaat vanaf te zien.

Dat gegeven moet worden afgewogen tegen de overweging dat er mogelijkerwijs onschuldigen zijn gestraft en dat een onschuldige van zijn vrijheid beroofd blijft. Het is niet aan het driemanschap te adviseren over de inrichting van het hier bedoelde onderzoek. Het driemanschap adviseert daartoe over te gaan, zodat tenminste een poging wordt ondernomen de bestaande twijfel weg te nemen.

Het buitengewone rechtsmiddel van herziening biedt de mogelijkheid om in bijzondere omstandigheden een veroordeling die al onherroepelijk is geworden toch ongedaan te maken. Een herzieningsverzoek kan aldus eerst worden gedaan wanneer een strafzaak reeds is afgerond en de betrokkene definitief is veroordeeld. De bedoeling van de herzieningsregeling is niet om dit strafproces bij de Hoge Raad nog eens over te kunnen doen en een veroordeling, die reeds onherroepelijk is, nog eens ter discussie te stellen.

Als grondslag voor een herziening kunnen, voor zover hier van belang, krachtens het eerste lid, aanhef en onder 2° van art. In een recent arrest heeft de Hoge Raad nog eens het kader beschreven waarbinnen een aanvrage tot herziening als de onderhavige dient te worden beoordeeld 5: Uitgangspunt van het Nederlandse recht is dat een veroordeling die door de Nederlandse strafrechter is uitgesproken, na het verstrijken van de beroepstermijnen voor het instellen van gewone rechtsmiddelen en eventueel na het daadwerkelijk benut zijn van die rechtsmiddelen, onherroepelijk wordt.

Slechts onder bijzondere omstandigheden is een inbreuk op die onherroepelijkheid mogelijk, namelijk ingeval een aanvrage tot herziening van een dergelijke veroordelende uitspraak wordt ingediend en na onderzoek gegrond wordt bevonden. Dat is in het eerste lid, aanhef en onder 2°, van art.

De aanwending van het buitengewone rechtsmiddel van herziening kan daarom slechts in uitzonderlijke gevallen leiden tot heropening van een strafproces dat met een onherroepelijke rechterlijke beslissing was afgerond. De aard van het onderhavige rechtsmiddel brengt mee dat de aangevoerde grond voor herziening niet reeds bij de eerdere berechting mag zijn gebleken. In dat geval is immers geen sprake van een nieuwe omstandigheid in de zin van art.

Onvoldoende is ook dat de nieuwe omstandigheid mogelijk zou hebben geleid tot een andere afloop van de strafzaak, in dit geval tot vrijspraak van de aanvrager. Het eist immers dat door de nieuwe omstandigheid het 'ernstig vermoeden' moet ontstaan dat de rechter de aanvrager zou hebben vrijgesproken indien hij destijds met dat novum bekend was geweest.

De enkele omstandigheid dat het voorbereidend onderzoek dan wel het onderzoek op de terechtzitting niet volledig is geweest, levert evenmin een grond voor herziening op. Dit is slechts anders indien de in herziening overgelegde gegevens grond geven voor het oordeel dat - voor zover hier van belang - het Hof de aanvrager zou hebben vrijgesproken van het tenlastegelegde indien het destijds bekend was geweest met die nieuwe gegevens.

Een en ander geldt ook indien - zoals in het onderhavige geval - het College van Procureurs-Generaal na het onherroepelijk worden van de veroordeling een "oriënterend vooronderzoek" heeft doen instellen waarvan de resultaten zijn neergelegd in een rapport. Voorts kan het novum slechts een omstandigheid van feitelijke aard betreffen. Een mening, overtuiging of gevolgtrekking kan in het algemeen niet als een omstandigheid van feitelijke aard worden aangemerkt.

Daarbij verdient opmerking dat aan de omstandigheid dat de deskundige op wiens bevindingen de bewezenverklaring in belangrijke mate steunt, nadien tot een ander oordeel komt, in beginsel meer gewicht kan worden toegekend dan aan een - van die deskundige afwijkend - oordeel van een andere deskundige. Op grond van art. De aanvrager kan dus niet volstaan met het aanvoeren van een novum met het doel dat de Hoge Raad daarnaar een nader onderzoek zal doen verrichten. Het is de aanvrager die tot op zekere hoogte aannemelijk moet maken dat en waarom de eerder oordelende rechter tot een vrijspraak zou zijn gekomen indien hij ten tijde van de behandeling van de strafzaak op de hoogte was geweest van hetgeen in de herzieningsaanvrage naar voren is gebracht.

Tegen de hiervoor geschetste achtergrond dienen de aangevoerde herzieningsgronden te worden beoordeeld. De aanvrage beslaat 45 pagina's en doet een beroep op diverse omstandigheden die, naar wordt gesteld, op zichzelf dan wel in samenhang met elkaar het ernstige vermoeden wekken dat de aanvrager zou zijn vrijgesproken van het hem ten laste gelegde, dan wel het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk zou zijn verklaard in de strafvervolging van de aanvrager terzake, indien het Hof bij het onderzoek van de zaak met deze gegevens bekend zou zijn geweest.

Als bijlagen bij het herzieningsverzoek zijn gevoegd de uitspraak waarvan herziening wordt gevraagd, het rapport van de CEAS van december als ik hierna over de CEAS spreek dan bedoel ik hiermee het driemanschap onder leiding van mr.

Vermeulen dat dit rapport heeft uitgebracht , de reactie van het College van procureurs-generaal van 18 december op dit rapport, een aan de raadsman van de aanvrager gerichte brief van [getuige 1] van 4 juli behelzende een verslag van een gesprek met buren van het gezin van de aanvrager en een aan de raadsman van de aanvrager gerichte brief van prof.

Crombag van 7 december De raadsman brengt in het herzieningsverzoek tot uitdrukking dat dit voor een groot deel is gebaseerd op het onderzoeksrapport van 18 december van de CEAS. Bestudering van het herzieningsverzoek en dit rapport voert mij tot de conclusie dat het herzieningsverzoek vrijwel geheel steunt op dit rapport. Ik zal dit hierna nader verduidelijken. Het herzieningsverzoek werpt allereerst de vraag op of een rapportage van de CEAS, een ambtelijk advies- en onderzoekscommissie van het Openbaar Ministerie, als een novum kan gelden in de zin van art.

De zes genoemde gronden houden - zeer verkort en zakelijk weergegeven - het volgende in: De als bijlage bij het herzieningsverzoek gevoegde aan de raadsman van de aanvrager gerichte brief van [getuige 1] van 4 juli behelzende een verslag van een gesprek met de buren van het gezin [van aanvrager] bevat geen gegevens die op zichzelf tot herziening zouden kunnen leiden. Het door Crombag in zijn op 16 juni ontvangen rapport van mei aan de orde gestelde onderwerp betreft de niet volledige weergave in het verbatim proces-verbaal van hetgeen de halfzuster van [slachtoffer 1] heeft gezegd tijdens het verhoor van [slachtoffer 1] op 8 oktober Echter deze problematiek is ook behandeld in het rapport van de CEAS.

De aanvraag berust dus - ik herhaal het - vrijwel geheel op de bevindingen van de CEAS. Hiervoor onder 15 en 16 heb ik de achtergrond weergegeven waartegen een herzieningsaanvraag moet worden beoordeeld.

Als tegen deze achtergrond de bevindingen, de conclusies en het advies van de CEAS worden bezien, acht ik het volgende van belang. De bevindingen van de CEAS naar aanleiding van de vraag van Crombag kunnen derhalve naar mijn mening geen grond opleveren voor herziening. De CEAS heeft, zoals onder 13 kan worden gelezen, de door het College van procureurs-generaal voorgelegde onderzoeksvraag verbreed tot de vraag "is aan de rechter relevante informatie onthouden die mogelijk tot een ander oordeel had kunnen leiden".

Op deze vraag acht de CEAS zich niet in staat om een stellig antwoord te geven. Opgemerkt wordt dat het bijvoorbeeld niet uitgesloten is dat de Rechtbank of het Hof, wanneer meer informatie met betrekking tot de persoonlijkheid van de halfzus beschikbaar zou zijn geweest, ervan zou hebben afgezien haar verklaring voor het bewijs te gebruiken, maar dat dit allesbehalve zeker is.

Het opsporingsonderzoek is op integere wijze en met grote inzet uitgevoerd. Op diverse punten had aanvullende informatie uit het onderzoek bij de stukken moeten worden gevoegd. Deze bevinding leidt echter niet tot het oordeel dat het rechterlijk oordeel waarschijnlijk wezenlijk anders had geluid, als die informatie wel bij de stukken was gevoegd.

De hiervoor bedoelde bevindingen van de CEAS zijn dan ook niet aan te merken als omstandigheden die het ernstige vermoeden in zin van art. Ook voor de bevindingen van de CEAS naar aanleiding van de verbrede onderzoeksvraag geldt derhalve naar mijn mening dat deze geen grond kunnen opleveren voor herziening. Na tot de hiervoor genoemde bevindingen en conclusies te zijn gekomen, heeft de CEAS in haar rapport tot uitdrukking gebracht dat zij gelet op de zware kritiek van alle betrokken deskundigen op de kwaliteit van de verhoren er niet om heen kan de "bange vraag" onder ogen te zien of de veroordeelden wellicht onschuldig zijn aan bewezenverklaarde feiten.

Als gevolg daarvan is een zekere spanning ontstaan tussen de rechterlijke uitspraken in deze zaak en de opvattingen van de CEAS. Ik zal nu de in het herzieningsverzoek aangevoerde herzieningsgronden specifiek bespreken. Voorts zal ik aandacht schenken aan het arrest van het Hof tegen de achtergrond van de door de CEAS onder ogen geziene "bange vraag" of de veroordeelden wellicht onschuldig zijn aan bewezenverklaarde feiten.

De aanvrager meent dat het rapport van de CEAS, een ambtelijke advies- en onderzoekscommissie van het Openbaar Ministerie, nu dat zodanige twijfel naar voren brengt over de juistheid van de veroordeling, op zich als een novum kan gelden in de zin van art. De conclusies van de CEAS moeten volgens de aanvrager worden beschouwd als een oordeel in feitelijke zin c.

Bovendien kan, omdat de CEAS een intern orgaan is van het OM, worden betoogd dat het oordeel van het driemanschap het ernstige vermoeden in de zin van art Sv wekt dat, als het Hof Arnhem destijds bekend was met het gegeven dat het Openbaar Ministerie zelf van mening was dat het een fragiele zaak vervolgde, dit Hof tot een ander oordeel was gekomen. Hierover kan ik kort zijn. Ik verwijs naar hetgeen ik hiervoor onder 15 en 16 heb opgemerkt over het buitengewone rechtsmiddel herziening.

Een rapport van de CEAS vormt op zich niet een omstandigheid van feitelijke aard die het ernstig vermoeden wekt dat ware deze bekend geweest bij het onderzoek ter terechtzitting zou hebben geleid tot een ander oordeel van de strafrechter. Wel kan de inhoud van een zodanige rapportage een novum in de zin van art. Daarvan is - zoals ik hiervoor onder 23 tot en met 26 heb uiteengezet - in deze zaak geen sprake.

Wel ben ik van mening dat de enkele mening of overtuiging van de CEAS dat de feitelijke basis van de veroordelende uitspraken fragiel is, niet kan worden aangemerkt als een novum. De in de aanvrage als eerste novum gepresenteerde omstandigheid heeft betrekking op de beïnvloeding van de, in het kader van het [A]2-onderzoek, afgelegde belastende verklaringen jegens de aanvrager.

Gebleken is dat geen gericht rechercheonderzoek is gedaan naar eventuele beïnvloeding en dat er diverse concrete relaties tussen de vermeende slachtoffers bestaan.

Dit laatste kan onder meer worden vastgesteld op grond van een aantal politiejournaals die niet in het strafdossier blijken te zijn gevoegd, die nieuwe info bevatten over de wijze en mate van beïnvloeding van getuigen, en op grond van een nieuwe getuigenverklaring als productie 4 gehecht aan de herzieningsaanvrage. De aanvrager is, met het driemanschap, van oordeel dat niet is uit te sluiten dat onderlinge beïnvloeding van slachtoffers in dit opsporingsonderzoek een grote rol heeft gespeeld en dat het Hof aan de hand van deze nieuwe gegevens wellicht aanleiding zou hebben gehad om anders te oordelen over de mate van aannemelijk gemaakt zijn van de betreffende beïnvloeding van de getuigen.

Ik wijs er allereerst op dat de omstandigheid dat niet is uit te sluiten dat onderlinge beïnvloeding van slachtoffers in dit opsporingsonderzoek een grote rol heeft gespeeld en dat het Hof aan de hand van deze nieuwe gegevens wellicht aanleiding zou hebben gehad om anders te oordelen over de mate van aannemelijk gemaakt zijn van de betreffende beïnvloeding van getuigen, niet kan worden aangemerkt als een omstandigheid in de zin van art.

De als productie 4 bij de aanvrage gevoegde aan de raadsman van de aanvrager gerichte brief van [getuige 1] van 4 juli behelst een verslag van een op die datum gevoerd gesprek van [getuige 1] met [betrokkene 13 en 17], buren van de familie [van aanvrager]. Het verslag bevat positieve meningen van de dochter over [slachtoffer 1] en [slachtoffer 2] en mededelingen van haar kant over de bejegening door de politie die haar aanvankelijk als verdachte en later als slachtoffer had aangeduid.

De dochter vermeldt dat zij na de verhoren bang was geworden. De moeder beschrijft een politie-inval bij haar thuis en vermeldt dat zij daardoor doodsbang waren. Het verslag bevat echter geen enkele feitelijkheid die als nieuwe omstandigheid in de zin van art. Een aantal aspecten van mogelijke beïnvloeding van slachtoffers hebben deel uitgemaakt van het onderzoek ter terechtzitting in hoger beroep en waren derhalve aan de rechter bekend. Het Hof heeft immers een in hoger beroep gevoerd verweer als volgt weergegeven en verworpen: Hiertoe is aangevoerd dat: Het hof oordeelt over een en anders als volgt.

Voorts hebben politie en justitie zowel bij het onderzoek in "[aanvrager] 1", de strafzaken tegen [slachtoffer 2] en [slachtoffer 1], als bij het onderzoek in de zaken tegen verdachte en zijn medeverdachten, naast het opsporingsonderzoek, onder meer door samenwerking met hulpverleners en door voorlichting op scholen, ook aandacht besteed aan de ernstige gevolgen die seksueel misbruik kan hebben voor de slachtoffers van dit misbruik.

Naar het oordeel van het hof is niet aannemelijk geworden dat als gevolg van voormelde belangenafweging sprake is geweest van een onaanvaardbare relevante beïnvloeding van verklaringen van getuigen en slachtoffers. De eerste herzieningsgrond kan niet tot herziening leiden. Aan de beslissing om dit achterwege te laten liggen vaak overwegingen van praktische aard ten grondslag.

Waar het in het kader van deze zaak om gaat is of de aangevoerde kritiek een novum oplevert in de zin van art. Dat is niet het geval. Bovendien was de omstandigheid dat er sprake is van verschillen bekend aan de rechter en heeft deze deel uitgemaakt van het onderzoek ter terechtzitting in hoger beroep.

Het Hof heeft daarover als volgt geoordeeld: Ten aanzien van het onder e gevoerde verweer is het hof gebleken dat er verschillen bestaan tussen de weergave van verklaringen in processen-verbaal, de transcripties in de verbatim-verslagen en de bandopnamen van de verhoren, maar naar het oordeel van het hof zijn deze verschillen niet zodanig van omvang of aard dat de processen-verbaal die in deze strafzaak zijn opgemaakt daarom niet voor het bewijs zijn te gebruiken.

De als tweede herzieningsgrond aangevoerde omstandigheid kan evenmin tot herziening leiden. In de aanvrage wordt als derde herzieningsgrond het volgende aangevoerd. De CEAS heeft de zaaksofficier een interview afgenomen omtrent de rol van het Openbaar Ministerie tijdens het opsporingsonderzoek.

Geconstateerd wordt dat de wijze waarop de zaaksofficier leiding heeft gegeven aan het opsporingsonderzoek het risico van te grote betrokkenheid en te weinig distantie met zich heeft meegebracht. Als aan het Hof destijds bekend was geweest dat vanuit het Openbaar Ministerie zelf zou zijn erkend dat er sprake was van een te grote betrokkenheid en dat te weinig distantie van de zijde van het Openbaar Ministerie was betracht gedurende het opsporingsonderzoek, zou dit zeker een reden kunnen zijn geweest om de ontvankelijkheid van het Openbaar Ministerie in de vervolging ter discussie te stellen.

Hierover wil ik kort zijn. Het lijkt mij evident dat de constatering dat de wijze waarop de zaaksofficier leiding heeft gegeven aan het opsporingsonderzoek het risico van te grote betrokkenheid en te weinig distantie heeft meegebracht, niet het ernstige vermoeden kan wekken dat het Openbaar Ministerie niet ontvankelijk zou zijn verklaard indien het Hof hiermee bekend was geweest. Terzijde wil ik er in dit verband nog wel op wijzen dat de CEAS in haar rapport ook tot uitdrukking heeft gebracht dat het opsporingsonderzoek op integere wijze en met grote inzet is uitgevoerd.

Ook de als derde herzieningsgrond aangevoerde omstandigheid kan niet tot herziening leiden. De vierde herzieningsgrond en het vijfde deelaspect van de vijfde herzieningsgrond lenen zich voor gezamenlijke bespreking. De vierde herzieningsgrond heeft betrekking op de verrichte onderzoeksactiviteiten na overdracht van het proces-verbaal aan het Openbaar Ministerie. Na inlevering van het proces-verbaal op 11 april zijn door het onderzoeksteam nog een aantal onderzoekshandelingen verricht waarvan een deel zich niet bij het procesdossier bevond.

Zo zijn er bijvoorbeeld verscheidene opsporingshandelingen verricht met betrekking tot de halfzus [betrokkene 4] en op 30 januari zijn nog twee meisjes, leerlingen van dezelfde school voor moeilijk lerende kinderen als waarop [slachtoffer 2] heeft gezeten, in de studio gehoord. De CEAS heeft kennis genomen van deze documenten en merkt op dat zij met betrekking tot de verdachten geen aanvullende informatie bevat, die het vermoeden van seksueel misbruik door de drie verdachten jegens [slachtoffer 1] of [slachtoffer 2] of andere kinderen ondersteunt.

De conclusie die in de aanvrage aan het vorenstaande wordt verbonden, is dat dit niet-belastend onderzoeksmateriaal het Hof tot een ander oordeel had kunnen brengen, althans de overtuiging van het Hof had kunnen veranderen.

Het vijfde deelaspect van de vijfde herzieningsgrond houdt het volgende in. Er is een aantal onderzoekshandelingen verricht met hetzij een negatief resultaat, hetzij een resultaat dat voor het onderzoek niet van belang werd geacht, maar zij waren naar de mening van de CEAS wel degelijk van belang voor de beeldvorming van de feitenrechters.

Vervolgens worden de volgende vier onderzoekshandelingen besproken. Het onderzoeksteam heeft destijds geconcludeerd dat er geen extreme uitgaven hebben plaatsgevonden en voorts is ook het bestaan van andere bankrekeningen niet gebleken. Ook heeft het onderzoeksteam destijds onderzoek gedaan naar het mogelijk huren van pornovideobanden door verzoeker en oom. Het resultaat was negatief.

Daarnaast hebben vader, moeder en oom consequent getuigd van hun onschuld in diverse tapgesprekken, waarbij door de oom zelfs concrete voorbeelden zijn genoemd waarmee hij zijn onschuld heeft gepoogd aan te tonen. Tot slot is er een buurtonderzoek gehouden door de politie op 3 en 4 februari en dat heeft geen informatie opgeleverd over het mogelijk seksueel misbruik in de woning van oom "die voor het team van belang was".

De desbetreffende politiejournaals en tapverslagen bevinden zich niet in het dossier. Vorenstaande gegevens zijn niet alleen nieuw, maar wettigen, aldus de aanvrager, ook het "ernstig vermoeden". De in deze herzieningsgronden aan de orde gestelde punten raken de vraag welke eisen dienen te worden gesteld aan de inhoud van een strafdossier.

Indien van het laatste wordt uitgegaan rijst de vraag wanneer een document niet van belang is en aan de hand van welke criteria de selectie van stukken dient plaats te vinden.

Hierover bestaat nog niet in alle opzichten de gewenste duidelijkheid. Terecht heeft het College van procureurs-generaal dan ook naar aanleiding van het rapport van de CEAS besloten het Wetenschappelijk Bureau van het OM opdracht te geven advies uit te brengen over de aan een inhoud van een dossier te stellen eisen.

Hoe dit ook zij, in deze zaak is men kennelijk van mening geweest dat de hiervoor onder 43 en 44 bedoelde documenten niet van belang waren. In het kader van deze herzieningsprocedure rijst dan de vraag of kennisneming van deze documenten de rechter tot een ander oordeel zou hebben gebracht.

De CEAS heeft bevonden dat op diverse punten aanvullende informatie uit het onderzoek bij de stukken had moeten worden gevoegd, maar heeft als haar mening tot uitdrukking gebracht dat deze bevinding niet leidt tot het oordeel dat het rechterlijk oordeel waarschijnlijk wezenlijk anders had geluid.

Ik ben het op dit punt eens met de CEAS. De onder 43 bedoelde documenten hebben betrekking op de halfzus [betrokkene 4] en op een tweetal schoolgenoten van [slachtoffer 2]. De inhoud ondersteunt niet het vermoeden van seksueel misbruik door onder andere de aanvrager jegens [slachtoffer 1], [slachtoffer 2] of andere kinderen. Dat betekent echter niet, mede gelet op het feit dat [betrokkene 4] ter terechtzitting als getuige is gehoord, dat deze informatie het ernstige vermoeden wekt dat de verdachte zou zijn vrijgesproken indien het Hof daarvan kennis had gehad.

De onder 44 bedoelde documenten hebben betrekking op het feit dat niet is gebleken dat door de aanvrager en de medeverdachten extreme uitgaven zijn gedaan en dat evenmin is gebleken van het bestaan van bankrekeningen, dat het resultaat van het onderzoek naar het mogelijk huren van pornovideobanden door de aanvrager en de oom negatief was, dat de aanvrager en zijn echtgenote alsmede de oom in diverse tapgesprekken consequent hebben getuigd van hun onschuld en dat een buurtonderzoek geen informatie heeft opgeleverd over mogelijk seksueel misbruik in de woning van de oom.

Ook de inhoud van deze documenten kan naar mijn mening niet het ernstig vermoeden wekken dat de aanvrager zou zijn vrijgesproken indien het Hof met de resultaten van deze onderzoekshandelingen bekend was geweest.

Het Hof is er bij zijn oordeelsvorming immers al vanuit gegaan dat er op deze punten geen voor de aanvrager belastend bewijsmateriaal bestond aangezien het dossier daarover niets bevatte. Bij gelegenheid van de mondelinge toelichting op het herzieningsverzoek op 22 april heeft de raadsman van de aanvrager in dit verband nog betoogd dat nu het hiervoor onder 43 en 44 bedoelde ontlastende materiaal welbewust is achtergehouden, de aanvrager bij het Hof geen eerlijk proces heeft gehad in de zin van art.

Het is vaste rechtspraak van de Hoge Raad dat een dergelijk verzuim leidt tot nietigheid van het onderzoek ter terechtzitting.

Aangevoerd wordt dat de bedoelde stukken niet alleen sec als nieuwe feiten zijn te beschouwen, maar ook dat het onthouden van ontlastend materiaal aan het strafdossier thans voor aanvrager een nieuw verweer vormt, wat een novum is. Immers, een onregelmatigheid bij de bewijsgaring kan onder het bereik van de herziening vallen.

Het beroep dat de aanvrager doet op schending van het recht op een eerlijk proces zoals gegarandeerd in art. Het gaat - zoals ik hiervoor onder 47 en 48 heb uiteengezet - om informatie die niet het ernstig vermoeden wekt dat de aanvrager zou zijn vrijgesproken indien het Hof daarmee bekend was geweest.

De aanvrage vermeldt geen enkele bewijsmiddel waaruit kan blijken dat welbewust ontlastend materiaal aan de aanvrager is achtergehouden. Tijdens de mondelinge toelichting is daarnaar ook niet verwezen.

Het rapport van de CEAS vormt daarvoor ook geen grondslag. Integendeel in § 8. De vierde herzieningsgrond en het vijfde deelaspect van de vijfde herzieningsgrond kunnen niet tot herziening leiden. De vijfde herzieningsgrond is onderverdeeld in een vijftal deelaspecten, die volgens de aanvrager ieder voor zich als een zelfstandig novum zijn aan te merken en betreft niet in het strafdossier opgenomen voor de aanvrager ontlastende informatie.

In het eerste deelaspect wordt, overeenkomstig het oordeel van de CEAS, aangevoerd dat er naar de informatie met betrekking tot slachtoffers, verdachten en pleegplaatsen, onvoldoende of te weinig diepgaand onderzoek is gedaan.

Zo is uit de verklaringen van de slachtoffers niet op te maken op welke datum en tijd het seksueel misbruik heeft plaatsgevonden.

Vaststaat dat geen uitgebreid technisch sporenonderzoek is gedaan in de woning of de auto van de oom. De vraag of er onvoldoende of te weinig diepgaand onderzoek is gedaan naar bijvoorbeeld een alibi voor de aanvrager of naar aanknopingspunten die de verklaringen van de slachtoffers zouden kunnen ondersteunen, wil ik in het midden laten.

Of zodanig onderzoek mogelijk is en tot resultaten kan leiden hangt af van veel omstandigheden. Ik noem het tijdsverloop sinds het plaatsvinden van de voorvallen, niet voldoende precieze aanduidingen van tijd en plaats door de slachtoffers, de leeftijd, het geheugen en de kwetsbaarheid van mogelijke getuigen, de beschikbaarheid van technische sporen, de beschikbare mankracht en tijd enz.

Met de CEAS ben ik van mening dat er sprake is geweest van een zeer complexe, gevoelige en met het oog op de waarheidsvinding lastige zaak en dat men bij het politiële en justitiële onderzoek heeft gestreefd naar transparantie en geen relevante informatie heeft willen achterhouden.

Ik constateer verder dat er sprake is geweest van een omvangrijk opsporingsonderzoek. Het van het Hof ontvangen dossier bestaat uit 11 ordners en 2 ordners met verslagen van in opdracht van het Hof uitgewerkte verhoren. Voor de beoordeling van de aanvrage tot herziening op dit punt is het volgende van belang. De enkele omstandigheid dat het voorbereidend onderzoek niet volledig zou zijn geweest levert geen grond op voor herziening.

Het tweede deelaspect betreft de bevinding van de CEAS dat er destijds onderzoek had kunnen plaatsvinden "ter objectieve verificatie" van de aspecten die kleven aan de totstandkoming van de belastende verklaring van vermeend slachtoffer C. Benadrukt wordt dat de belastende verklaring van C. Hierbij wordt onder meer aangevoerd dat er sterke aanwijzingen zijn gevonden dat de oom en C.

Ook voor dit deelaspect geldt dat de enkele omstandigheid dat het voorbereidend onderzoek niet volledig zou zijn geweest geen grond oplevert voor herziening. Reeds daarom kan de aanvrage op dit punt niet tot herziening leiden.

Daarnaast wil ik er wel op wijzen dat het Hof blijkens de gebezigde bewijsmiddelen - hiervoor onder 6 sub 17 tot en met 24 weergegeven - heeft vastgesteld dat slachtoffer [slachtoffer 3] de woning van de oom heeft aangewezen aan zijn vader en dat de auto die hij herkende als de auto waarmee hij naar zijn zeggen naar het huis van de oom is vervoerd, daadwerkelijk van de oom bleek te zijn.

In het derde deelaspect wordt betoogd dat de onderliggende verhoren niet in het teken van waarheidsvinding, maar van hulpverlening stonden. Het is de vraag of de rechter er zich voldoende van bewust is geweest waarom niet alle studioverhoren conform het geldende Protocol Studieverhoren zijn afgenomen. Met name het feit dat de studioverhoren het accent hebben gekregen van hulpverleningsverhoren en niet van juridische verhoren ten behoeve van de waarheidsvinding, leidt ertoe dat de betrouwbaarheid van de verhoren aan kracht heeft ingeboet.

Bovendien heeft men zich tweemaal niet gehouden aan de hoofdregel dat een strafrechtelijk studioverhoor in beginsel eenmaal plaatsvindt. Betoogd wordt dat sprake is van toepassing van onjuiste methodiek daar waar het gaat om het verhoren van de kinderen. De bewijsconstructie is in belangrijke mate gebaseerd op de verklaringen van kinderen en het Hof is van de aanname uitgegaan dat deze verhoren hebben plaatsgevonden in het kader van de waarheidsvinding.

Nu dit niet zo blijkt te zijn, heeft dit uiteraard consequenties voor de bewijsredenering van het Hof. In dit deelaspect wordt de kwaliteit van de studioverhoren aan de orde gesteld. Hierover is in de strafzaak zowel in eerste aanleg als in hoger beroep uitvoerig gedebatteerd.

Uiteraard is de weging van de wijze waarop deze verhoren hebben plaatsgehad, van het grootste belang voor de door de strafrechter te nemen beslissingen. Echter - ik herhaal het - de bedoeling van de herzieningsregeling is niet om het strafproces bij de Hoge Raad nog eens over te kunnen doen en een veroordeling, die reeds onherroepelijk is, nog eens ter discussie te stellen indien er niet sprake is van een novum.

Dat de kwaliteit van de studioverhoren uitvoerig aan de orde is geweest blijkt onder meer uit het volgende. De door de rechter-commissaris benoemde deskundige drs. Emmelkamp, psycholoog, heeft onderzoeken ingesteld naar de geloofwaardigheid van de verklaringen zoals deze op videoband zijn opgenomen van [slachtoffer 3], [slachtoffer 4], [betrokkene 18], [slachtoffer 6], [slachtoffer 5], [betrokkene 17] en [slachtoffer 7].

Van deze onderzoeken zijn op data in de maand maart telkens verslagen opgemaakt, die zich bij de stukken bevinden en in beide instanties onderwerp van bespreking zijn geweest. Hetzelfde geldt voor het onder verantwoordelijkheid van prof. Crombag uitgebrachte rapport van de Universiteit van Maastricht van 31 januari Over de wijze waarop de verhoren hebben plaatsgehad zijn N. Schippers als getuige-deskundigen in hoger beroep gehoord. Beiden waren werkzaam als gedragsdeskundigen bij de Afdeling moord- en zedenzaken van het Korps Landelijke Politiediensten.

In die hoedanigheid zijn zij eind oktober benaderd om bijstand te verlenen aan het [A]-team. In het kader daarvan hebben zij een kritisch CRI-rapport gedateerd 7 januari uitgebracht inhoudende een verhooradvies met betrekking tot de [aanvrager]-zaak.

Verder heeft ter terechtzitting in hoger beroep de getuige-deskundige F. Lamers-Winkelman, orthopedagoge en wetenschappelijk onderzoekster werkzaam bij de Vrije Universiteit, een verklaring afgelegd over het verhoren van kinderen. Ook Emmelkamp en Crombag zijn bij de behandeling in hoger beroep als getuige-deskundigen gehoord over de wijze van verhoren.

Kortom het lijkt mij evident dat er wat dit deelaspect betreft geen sprake is van een nieuwe omstandigheid van feitelijke aard. Voor zover de aanvrager er tevens over bedoelt te klagen dat de wijze van verhoren in strijd is geweest met de van kracht zijnde regelgeving is nog het volgende van belang. Een eventueel verkeerde toepassing van het recht is geen grond voor herziening.

Daarover had bij de berechting in feitelijke instantie en in cassatie kunnen worden geklaagd. Het vierde deelaspect houdt in dat er nieuw bewijs is dat onomstotelijk aantoont dat de rol van de halfzus bij de totstandkoming van de eerste belastende verklaring van [slachtoffer 1] jegens de aanvrager dusdanig is geweest dat deze afgelegde verklaring nauwelijks nog als betrouwbaar, alsmede authentiek, valt te kwalificeren.

Dit kan worden vastgesteld op grond van nieuw bewijsmateriaal dat niet bij het Hof bekend was, te weten een politiejournaal van het onderzoeksteam, dat geen deel uitmaakt van het procesdossier, alsmede de brieven van 16 juli en 8 november van de maatschappelijk werkster, die een gesprek heeft gehad met halfzus [betrokkene 4]. De brief van 16 juli toont aan dat de halfzus een persoonlijkheidstoornis heeft. Dit in aanmerking genomen en gelet op de veel prominentere rol van de halfzus, was het Hof bij wetenschap hiervan in ieder geval wat [slachtoffer 1] betreft tot een andere bewezenverklaring gekomen.

Voorts wordt hierbij nog als een nieuw gegeven aangevoerd dat de verbatim-uitwerking van het verhoor van [slachtoffer 1] op 8 oktober , waar naast halfzus [betrokkene 4] ook de maatschappelijk werkster [betrokkene 3] en een medewerkster van de jeugdinrichting waar [slachtoffer 1] verbleef aanwezig waren, geen volledige weergave is van hetgeen op audioband is opgenomen.

Met name de - vijf pagina's tellende - inbreng van de halfzus tijdens dit verhoor is weggelaten in de verbatim-uitwerking. Hierover beschikte de rechter niet volgens de CEAS. Dat de rol van de halfzus niet slechts ondersteunend is geweest, maar sturend waarbij de nodige druk is uitgeoefend, zou evident zijn. Daarna wordt nog de betrouwbaarheid van de halfzus aan de orde gesteld aan de hand van niet in het dossier opgenomen stukken, te weten een brief van 1 december en door haar gevoerde telefoongesprekken, onder meer een telefonisch gesprek tussen de halfzus en haar man op 5 november Voornoemde stukken zouden de betrouwbaarheid van de halfzus aantasten.

Tot slot is sprake van strijdigheid met de Aanwijzing opsporing seksueel misbruik, nu de halfzus reeds op 16 juni als getuige was gehoord en zij voorts is gehoord bij het Hof ter terechtzitting van 6 februari Bij gelegenheid van de mondelinge toelichting op het herzieningsverzoek op 22 april heeft de raadsman van de aanvrager verwezen naar het nog in te zenden nadere rapport van prof.

Crombag inzake de rol van halfzus [betrokkene 4] bij de totstandkoming van de eerste belastende verklaring van [slachtoffer 1]. Dit rapport van mei is binnengekomen ter griffie van de Hoge Raad op 16 juni Dit nieuwste rapport heeft naar het oordeel van de aanvrager als novum te gelden. Betoogd wordt dat uit nadere analyse van de transcripties thans een veel grotere invloed van de halfzus op de authenticiteit volgt.

Het door Crombag destijds geschetste tweede scenario is, in ieder geval ten aanzien van de betrouwbaarheid van de verhoren van [slachtoffer 1], nog waarschijnlijker geworden. De halfzus [betrokkene 4] is op 14 november als getuige ter terechtzitting in eerste aanleg gehoord.

Blijkens het daarvan opgemaakte proces-verbaal heeft zij aldaar ook verklaard over de gang van zaken tijdens de aangifte van [slachtoffer 1] op 8 oktober Ter terechtzitting in hoger beroep op 29 oktober is de maatschappelijk werkster [betrokkene 3] als getuige gehoord. Deze heeft blijkens het van die terechtzitting opgemaakte proces-verbaal verklaard dat zij op verzoek van de halfzus [betrokkene 4] op 8 oktober bij de aangifte van [slachtoffer 1] aanwezig is geweest en heeft verder een verklaring afgelegd over de gang van zaken tijdens de aangifte.

Onder meer heeft zij verklaard dat [slachtoffer 1] en [betrokkene 4] tijdens die aangifte met elkaar hebben gesproken. Zij heeft blijkens het van die terechtzitting opgemaakte proces-verbaal aldaar onder meer verklaard dat de politie haar heeft gevraagd bij het verhoor van [slachtoffer 1] aanwezig te zijn. Rechtbank en Hof waren derhalve op de hoogte van de aanwezigheid van de halfzus bij de aangifte van [slachtoffer 1] en hebben haar daarover tijdens het onderzoek ter terechtzitting vragen kunnen stellen en hebben zich door eigen waarneming een oordeel over haar kunnen vormen.

De aanwezigheid van [betrokkene 4] tijdens de aangifte van [slachtoffer 1] op 8 oktober is dan ook niet als een nieuwe omstandigheid van feitelijke aard aan te merken. In de brief van de maatschappelijk werkster van 16 juli wordt [betrokkene 4] omschreven als - kort gezegd - een ernstige en getraumatiseerde jonge vrouw die pathologische situaties in haar leven verdraait om maar te kunnen overleven. De brief van de maatschappelijk werkster van 8 november gericht aan de politie Enschede houdt onder meer in dat zij van één van de rechercheurs van het onderzoeksteam het verzoek had gekregen een bezoek van [betrokkene 4] aan [slachtoffer 1] voor te bereiden.

De inhoud van de brieven van 16 juli en 8 november wekken mede gelet op het feit dat het Hof op grond van eigen waarneming ter terechtzitting in hoger beroep een oordeel over [betrokkene 4] heeft kunnen vormen, niet het ernstig vermoeden dat de aanvrager zou zijn vrijgesproken indien het Hof hiervan op de hoogte zou zijn geweest.

De telefoongesprekken waarop de aanvrager doelt betreft allereerst een gesprek tussen een man en [betrokkene 4] waarin laatstgenoemde aangeeft bang te zijn dat zij opgepakt gaat worden voor haar weedplantage op het adres L. De man wordt dan boos omdat zij heeft verteld dat deze weedplantage van haar vader was.

Daarnaast heeft [betrokkene 4] op 5 november telefoongesprekken gevoerd waarin zij te kennen geeft een miskraam te hebben gehad, terwijl zij met de hiervoor bedoelde man een gesprek voert waaruit blijkt dat dit niet het geval is. Deze telefoongesprekken hebben met deze zaak geen verband. De aanvrager voert aan dat de rechter niet mede op basis van stukken waaruit deze informatie blijkt een inschatting heeft kunnen maken van de betrouwbaarheid van [betrokkene 4] als getuige in de strafzaak.

Ik wijs er weer op dat het Hof door waarneming ter terechtzitting een oordeel over de betrouwbaarheid van [betrokkene 4] heeft kunnen. Mede daarom levert de inhoud van deze telefoongesprekken niet het ernstig vermoeden op dat het Hof anders zou hebben geoordeeld indien het daarvan op de hoogte zou zijn geweest.

De aanvrager wijst er nog op dat [betrokkene 4] na de sluiting van het proces-verbaal op 11 april een brief gedateerd 1 december aan één van de rechercheurs heeft geschreven, waarin zij een aantal voorvallen beschrijft die plaatsvonden tijdens de twee periodes dat zij bij haar vader haar intrek had genomen.

Blijkens het CEAS-rapport verschilt het proces-verbaal van dit getuigenverhoor op een aantal punten met de inhoud van de brief van 1 december , met name daar waar de halfzus in haar brief schrijft over een voorval binnen het gezin met betrekking tot [slachtoffer 1] waar zij als halfzus wetenschap van heeft. In het getuigenverhoor van 1 december komt echter naar voren dat de halfzus dit voorval niet zelf heeft gezien, maar dat [slachtoffer 1] haar dat indertijd heeft verteld.

De aanvrager betoogt dat nu deze brief zich niet in het procesdossier bevindt de rechter van deze tegenstrijdigheid geen kennis heeft kunnen nemen en daardoor geen volledig oordeel heeft kunnen vormen over de betrouwbaarheid van hetgeen de halfzus in haar brief van 1 december heeft vermeld. Het rapport van de CEAS vermeldt - anders dan de aanvrager aanvoert - dat wel de brief van [betrokkene 4], maar niet het proces-verbaal van haar getuigenverklaring van 1 december zich bij de stukken bevindt.

Verhoren van opsporingsambtenaren dienen er onder meer toe op zodanige punten duidelijkheid te verkrijgen. Voor de betrouwbaarheid van [betrokkene 4] als getuige is het verschil tussen de brief en het proces-verbaal dan ook niet van belang. De omstandigheid dat het Hof van dit verschil niet op de hoogte was doet dan ook niet het ernstige vermoeden ontstaan dat het Hof tot een ander oordeel zou zijn gekomen indien het hiermee wel bekend zou zijn geweest. Met betrekking tot de rol van [betrokkene 4] wordt voorts betoogd dat de verbatim uitwerking van het verhoor van [slachtoffer 1] op 8 oktober geen volledige weergave is van hetgeen op audioband is opgenomen.

Dit aspect wordt verder uitgewerkt door te verwijzen naar het nadere rapport van prof. Crombag van mei In de aanbiedingsbrief van het rapport van Crombag merkt de raadsman op dat hiermee het ernstig vermoeden is gerezen dat het Hof het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk zou hebben verklaard in de vervolging indien het met dit bewust achterhouden van deze transcriptie bekend was geweest.

Tevens betoogt de raadsman dat de analyse van deze transcripties het ernstig vermoeden wettigt dat het Hof de aanvrager zou hebben vrijgesproken van in ieder geval de tenlastelegging voor zover dit [slachtoffer 1] betrof. Hij verwijst daarbij naar de conclusie van Crombag met betrekking tot de vraag of de in de dossiertranscriptie weggelaten fragmenten een ander licht werpen op de in het verhoor van 8 oktober door [slachtoffer 1] uitgesproken beschuldigingen aan het adres van haar ouders en oom.

De hiervoor bedoelde conclusie van Crombag luidt als volgt: Die persoon was kennelijk van mening dat de rechter van die inbreng maar beter niet kon weten. Wij sluiten ons bij dit oordeel aan. Dat die passages uit de oorspronkelijke transcriptie werden geschrapt, kan naar ons oordeel onmogelijk zijn verklaring vinden in slordigheid of onoplettendheid. Daarvoor is de verklaring van de passages waaruit de inbreng van de halfzus blijkt, door de enkele aanduiding dat de halfzus bij het verhoor aanwezig is geweest, te systematisch van aard.

De CEAS had tijdens haar onderzoek ontdekt dat er nog een uitgebreidere versie van de transcriptie bestond. Deze wordt aangeduid als de Twente transcriptie. In het rapport van Crombag is een vergelijking gemaakt tussen de inhoud van de aan het Hof verzonden transcriptie, aangeduid als de dossier transcriptie, en de Twente transcriptie. Waar het Crombag met name omgaat is de op bladzijde 23 e. Ik geef hier de van belang zijnde passages in de Twente transcriptie weer. Ja maar dat weet ik niet, JH: Sommige dingen weetje denk ik ook wel.

Maar dat je dat ook moeilijk vind. Nee zij heeft mij alleen maar verteld van die ontstekingen. Dit praat gemakkelijker MK: Ik denk dat zij zich zelf ook een beetje beschermt of niet. Dat deed zij toen ook. Net wat ik al laatst zei Zo schrik je heel erg. Hij doet niks anders dan wrijven onduidelijk. Dat heeft ingreep op je hoor. Het is nou doorbijten als je Waar ben je bang voor als je meer dan een keer zou vertellen. Kun je dat aangeven? Waar ben je het alle bangst voor. Ja maar waar voor.

Wat kan hij jou doen. Denk daar eens aan. Dat hij bij je komt? Denk je dat hij langs al die hekken komt al die deuren. Denk je dat dat Nee, maar dan zit ik hier toch niet. Ja maar ergens anders is dat hetzelfde.

Als dat dat hier is. Als jij zegt ik wil niet dat hij komt. Mag hij er niet eens in. Maar ik ben ook nog in de buurt. Dan heb je nog een politie bureau. En dan zijn wij al heel lang verder. En als jij op je zelf woont dan is ie nog lang niet vrij. Neem dat maar aan.

En jij kan ook Dat heb ik ook gedaan, daarom kan hij mij ook niet Nee, maar hij gaat wel door.. Hij, hij probeert jou zo bang te maken, dat jij bang bent om te praten en dan gaat hij vrijuit.

En dan hoeft hij niet in behandeling. En dan hoeft hij niet te genezen. Snap je wat ik bedoel? Hij denkt van euh Hij denkt gewoon van euh. Nou laat [slachtoffer 1] maar zelf doen met [slachtoffer 2]. Zo is het niet, want het is zijn schuld dat hij.. Hij kan niet bij je komen. En zegt hij wat door de telefoon En dreigt hij door de telefoon.. Je hoeft hem niet te spreken als je dat niet wilt. En als jij zegt ik wil niet dat je langs komt dan komt hij niet langs. En als jij vrij bent.

Dus je hebt niks om bang voor te zijn. Desnoods kom je bij mij wonen als je vrij bent dan. Dan laat ik jou misschien. Maar daar is niemand die aan jou komt. Daar zorg ik wel voor. En [slachtoffer 2] ook niet. Want als [slachtoffer 2] straks vrij komt. Dat zien wij dan wel weer. Dan zijn wij al zoveel jaar verder. Misschien wil je helemaal niet eens meer bij mij wonen Dan krijg jij je eigen kindje.. Dat is nog zeven jaar verder. Maar hij denk gewoon..

Hoef hij niet in behandeling. Dat geldt ook voor je moeder he. Als jij niet praat hoeft zij ook niet in behandeling. Want jij weet ook heel goed hoe mama is en je weet ook dat mama ook wel liegt. Ben soms vergeten die keer dat ik op jou kamer sliep en dat zij altijd al mijn vriendinnetjes op school ging vertellen dat ik op je potje plaste.

Weet je dat nog. Hoe lang heb je daar niet om gehuild. En heb ik s' nachts stiekem geplast? Toen was ik al dertien. Meisje van dertien plassen niet meer op potje hoor. Die gaan naar de wc. Als zij daar al over liegt, dan zal zij dan ook wel over meer dingen liegen. Of zie ik dat verkeerd? Ik zeg niet dat het mams schuld is. Mama zal ook wel heel veel dingen gezegd hebben omdat Is deze van mij JH: Moet er suiker in.

Jij denkt dat mama niet liegt en dat papa ook niet liegt. Maar al zijn het kleine dingetjes. Kan jij nog een keertje herinneren toen was jij acht En dat jij te kort kwam met boodschap halen en dat papa toen zei nou dan steel je een pakje shag maar.

Kan jij je dat nog herinneren. En toen jij gepakt werd. Wat, wat heb jij toen gezegd. Toen zei erachter kwamen dat jij gestolen had in die winkel.

Dat het er bij mensen die oprecht geloven in democratie niet in wil, dat iemand die op ondemocratische wijze aan de macht komt, daar werkelijk recht op heeft, kunnen ze zich nauwelijks voorstellen. Dat eens temeer daar de meeste Turken in het kielzog van hun baas niets moeten hebben van de ontaarde westerse media, en in plaats daarvan alleen willen lezen en zien wat hun goed uitkomt.

Ook Poetin wordt in het westen niet beschouwd als een democratisch aan de macht geraakt politicus. Dat iemand verkiezingen organiseert waarin elke vorm van serieuze oppositie onmogelijk wordt gemaakt, maakt hem nog geen democraat. Ook in Turkije worden degenen die onwelgevalligheden publiceren opgesloten door de man op wie de Nederlandse Turken grotendeels stemmen. Erdogan negeerde terwijl hij aan de macht was in eerste instantie het beschaafdste deel van zijn eigen bevolking - het alevitische - toen hij de kant koos van de opstandelingen tegen Assad, deed dat opnieuw toen hij — onder het motto, de vijanden van mijn vijanden zijn mijn vrienden - tersluiks Isis begon te ondersteunen, en verklaarde ten slotte een ander deel van zijn eigen bevolking - het Koerdische, dat bovendien op het punt stond zich tot de reguliere politiek te bekeren - de oorlog om verkiezingen te winnen, iets waar hij desondanks maar nipt in slaagde.

Dat laatste pleit voor veel Turken en tegen een coup. Als bijkomstigheid chanteerde Erdogan het westen met de vluchtelingenstroom. Terwijl dat allemaal gebeurde, verdienden familieleden van hem veel geld. Of de coupplegers inderdaad uit de hoek van de Gülen-aanhang kwamen, valt nog te bezien.

Ik vermoed dat velen van hen behoren tot het seculier gezinde of alevitische bevolkingsdeel, dat het land in het recente verleden geleidelijk heeft zien islamiseren. Daarbij gaat het om een aanzienlijk deel van de bevolking. Alevieten zijn in Nederland sterk ondervertegenwoordigd en de meeste Turkse Nederlanders zijn soennieten.

In het Turkse tromgeroffel na de neergeslagen coup viel er nog iets op, namelijk de wraakzucht die uit de reacties sprak. Een van oorsprong Turkse facebookvriend van me, zo éen die af en toe een gratis koran over heeft om weg te geven, schreef: Moge Allah de islamitische volkeren beschermen en hun rechtvaardige en rechtmatige leiders geven!

Bij een omvangrijk deel van onze Turkse Nederlanders gaat het om bijzonder onaangenaam volk. Ze eisen hier hun democratische rechten op die ze in hun thuisland aan andersdenkenden niet wensen toe te staan. Het zijn weerzinwekkende huichelaars. In elk geval weten we wat ons te wachten staat, als die Turkse Nederlanders hier ooit iets te zeggen krijgen.

Brede, gemeenschappelijke economische groei verbergt altijd zowel de ongelijkheid ervan als de verschillen van mening, net als, tot op zekere hoogte, culturele homogeniteit dat doet. Maar wie te vaak de verkeerde keuzes maakt, wordt daarvoor gestraft. Een in oorsprong groots project met alleen maar goede bedoelingen dreigt te ontsporen, omdat bestuurders weigerden de feiten onder ogen te zien en realistisch te zijn, omdat een ambtenarenkaste, gedreven door hoogmoedswaanzin en eigenbelang, het elastiek van het mogelijke zover oprekte dat het geen gram meer kon dragen; en dat allemaal omdat verdwaasde idealisten en vaaghoofden de vrije hand kregen en tegenover niemand verantwoording hoefden af te leggen.

Ik schreef het eerder al: En dan bedoel ik niet dat je moet aanpappen met Erdogan, terwijl je Poetin bestraft. Er is niets op tegen links te zijn. Ik ben het zelf, vind ik nog steeds. Maar het kan geen kwaad de realiteit in het oog te houden. En het is dom honderdduizenden tot je continent toe te laten, waarvan een te groot deel niets aan je welvaart en je cultuur bijdraagt, er integendeel verwerpelijke opvattingen op na houdt: Maakt u zich daar geen zorgen over?

En als u denkt dat dat rechtse praatjes zijn, hebt u het mis. Wilders heeft op teveel punten een hoogst ongemakkelijk gelijk, dat hij bovendien veel te eenvoudig krijgt. Engeland zal naar ik nu — éen dag voor het referendum — nog steeds aanneem, afscheid nemen van de EU, met een ruimere marge bovendien dan voorspeld; en het zullen net als eerder tijdens het referendum in Schotland vooral de ouderen zijn, de bewoners van het platteland, de minder bedeelden die ooit links stemden, voor zover ze nog stemmen, die de meerderheid zullen vormen, iets wat over vijf jaar al niet meer het geval zal zijn.

Het zou het einde kunnen betekenen van Cameron, maar als hij verstandig is, blijft hij zitten. Zou Engeland anders een eigen Trump krijgen, in de gedaante van die blonde blaaskakige windvaan? Ik kan me niet voorstellen dat de conservatieven zo dom zijn. Overal, en niet alleen in Europa, is het de periferie die de strijd aanbindt met een ideologie die wordt verdedigd in de steden, waar een groot deel der intellectuele elite of onverschillig is, vanwege de jeugdige leeftijd der aanhang, of omdat het te laf is om te zeggen wat het echt denkt, of omdat het er werkelijk in gelooft en het zich kan permitteren omdat het van de vervelendste gevolgen ervan geen last heeft.

Of gewoon omdat het er financieel belang bij heeft. En het is gemakzucht het verzet ertegen populisme te noemen. Want ook al beweren alle pundits dat bij een keus voor of tegen Europa de economie de echte kwestie is - standpunt waarin ze worden gesteund door banken en bedrijven, groot en klein - al diegenen die van de economie juist het minst profiteren, terwijl ze het grootste belang hebben bij de publieke voorzieningen, zullen uiteindelijk door wat ze van de massa-immigratie vinden hun keus laten bepalen en hun gelijk juist bevestigd zien door het soort aanhang der tegenpartij.

Die klasse, bedreigd door de rationalisering der economie, is snel groeiende en valt niet langer onder te brengen in categorieën als links of rechts. Zou Europa er iets van leren? Dat gewapend ingrijpen in verre landen misschien niet zo'n goed idee is misschien? Dat economische groei niet slechts ten goede mag komen aan een kleine groep? Het ware te wensen, maar ik vrees van niet. Ik ben bang dat Europa alleen maar zal leren wat het al wist, namelijk dat referenda over het lidmaatschap van de EU geen goed idee zijn.

Na de uittreding van Engeland zal het ook andere landen moeite kosten een soortgelijk enthousiasme voor de Europese uitgang te beteugelen. Thierry Baudet, onze Nederlandse Boris, staat met zijn aanhang klaar in de coulissen. Besmetting wordt nog een modewoord. Dat is jammer, want Europa was een goed idee en het is nog steeds de moeite van het verdedigen waard. Maar mischien zouden onze eigen politici zich eerst eens moeten afvragen waar de tegenstanders der EU gelijk hebben en waar niet, want ook daar geldt: Maar ze zouden zich vooral moeten afvragen voor welk Europa ze eigenlijk echt zijn en welk Europa ze, terwijl ze de Engelsen aanraden ja te stemmen, zelf tegen hun eigen bevolking zouden willen verdedigen.

En dan bedoel ik echt verdedigen. En, wat meer is: Wat is dat voor een Europa dat u anderen aanraadt, maar waar u zelf niet in gelooft? Het wordt me teveel. Ik wil er ook vandoor. Voor Mark Ruttte, die maar blijft lachten, wat er ook gebeurt.

God, wat lacht die man veel. Voor die geoliede mooiprater van een Pechtold! En al die arme biggetjes! Voor de Nederlandse banken. Voor de dubieuze beleggingsmaatschappijen. Voor de schamele resten van de Nederlandse pers.

En waar ik al helemaal niet meer tegenkan, dat zijn al die lieden op de lange-afstands-vlucht. Hoe bang ben je, als je Ik geef het eerlijk toe: Ze zijn de pest voor elke serieuze vorm van beschaving.

We importeren hun conflicten, hun achterlijkheid en hun intolerantie. Er zijn vast heel wat getalenteerde, fatsoenlijke, voortreffelijk Engels sprekende, homoseksuele, toekomstige Groen Linksstemmers bij, maar volgens mij bestaat een groot deel uit kansloze anafabetische armoedzaaiers met een diepe wrok jegens elke vorm van cultuur.

Van de EU denk ik zo langzamerhand ook het mijne. Die is in handen geraakt van Frankrijk en Italië. Onze vakantielanden zijn erin geslaagd onze pensioenen te gebruiken om hun eigen begroting op orde te houden. Turkije hoeft helemaal geen lid meer te worden, want nu komen de Turken gewoon éen voor éen, visumvrij. Dat zijn toch ook een soort Arabieren.

Al die mannen met die grove, gemelijke boerenkoppen zijn hier voor hun uitkering, hun rollator, hun ziekenzorg, maar terwijl ze in hun theehuizen triktrakken, stemmen ze op Erdogan. Van wie we niet meer mogen zeggen dat hij een geiteneuker is. Maar wees nou reëel: Hoe dan ook, u begrijpt het, op de vlucht als ik ben voor de Arabische en semi-Arabische medemensen die eendrachtig mijn land voorgoed naar de kloten aan het helpen zijn, en trouwens ook al die andere vreemdelingen die ons land bestormen, heb ik me afgevraagd, waar ik heen moet.

Waar blijf je van ze gevrijwaard? Zou ik — verrassing - asiel kunnen aanvragen in Marokko? Daar kunnen nog nauwelijks Marokkanen over zijn. Want die zitten allemaal hier. Ik zou bovendien kunnen zeggen: In Marokko bestaan er natuurlijk geen juweliers en ook geen geldautomaten. En buschauffeurs beroven kan er ook niet, want er zijn geen bussen. Dan moet je eerst uren op zoek. En als je hem eindelijk vindt, ben zo blij dat je het zonde vindt om hem nog in brand te steken. Mag er tegenover al die Turken wier gezin we herenigd hebben, niet éen Nederlander staan die daar zijn toevlucht zoekt?

Maar zou ik er willen leven? Het land is natuurlijk toch een beetje een achterbuurt en daarom willen de bewoners allemaal hierheen. En al heb ik nooit gezegd dat Erdogan een geiteneuker is, ik heb me in het verleden wel kritisch over hem uitgelaten. Ik twijfel er niet aan: Nou ja, dat begrijpt u wel. Duitsland bestaat niet meer. Daar zitten langzamerhand meer Arabieren dan in het midden-oosten.

Berlijn is Istanboel aan de Spree. De bratwurst wordt er binnenkort verboden. En grapjes maken over bevriende staatshoofden mag er ook niet meer. En het barst er van de Arabieren. In de voorsteden krioelt het ervan. Ik zou een keppeltje kunnen gaan dragen - nog niet hier, in godsnaam, nog niet hier, maar in Tel Aviv - en zeggen dat je als jood tegenwoordig overal veiliger bent dan in Europa en dat mijn familie van joodse herkomst is.

Allemaal Haagse schilders met het hart op de goeie plek, zou ik kunnen zeggen. Maar het zou een leugen zijn, want de Haagse, joodse naamgenoten zijn geen familie. Mijn broer heeft het uitgezocht. En dat weet de Mossad natuurlijk ook. De Mossad weet alles. Daar worden nauwelijks vluchtelingen toegelaten. Dat is wel een idee. Anderzijds, daar doen ze zelfs moeilijk over buitenlandse honden. Die van Johnny Depp en zijn vriendin moest terug naar Amerika, reden voor de altijd geestige Engelse pers om te spreken van de war on terrier.

Die Australiërs laten natuurlijk geen bijna gepensioneerde Nederlander toe. Het blijft een sympathiek land. Mocht er in Europa ooit een oorlog uitbreken, dan is Engeland als vanouds de enige veilige plek.

En van de EU ben je er binnenkort ook af. Maar dan moet ik de rest van mijn leven Indiaas eten. Voor de gemiddelde Arabier is elke verhuizing een verbetering, maar voor een Nederlander valt het nog niet mee. Misschien moet ik gewoon naar Friesland verhuizen, naar Balk of zo. En dan de krant afzeggen, de televisie wegdoen en de gordijnen dicht. Ik zal er eens over nadenken. Ik denk van niet, want onder het oppervlak woekert ze onophoudelijk voort. De Griekse financiële situatie zal op den duur onhoudbaar blijken.

Het land heeft een staatsschuld die onmogelijk kan worden afgelost en in Europa weet iedereen dat die er verstand van heeft. Maar de politieke leiders durven het nog niet hardop te zeggen, al is het alleen maar omdat ze de recente financiële redding van Griekenland met de grootste moeite aan de eigen achterban hebben kunnen verkopen.

Democratie heeft zo haar nadelen. Toch zal er een moment komen dat er kwijtschelding plaats moet vinden. Want als de EU de duimschroeven blijft aandraaien, is het niet ondenkbaar dat Griekenland alsnog uit de euro stapt.

En dan is Italië aan de beurt. Vergevingsgezindheid is in Duitsland op dit moment een schaars artikel. De Oostenrijkse verkiezingen zijn een teken aan de wand voor de rest van Europa. Maar wie een beetje het nieuws volgt, heeft dat teken aan de wand niet nodig.

Op 22 mei zijn er weer verkiezingen in Oostenrijk, op 23 juni vindt in Engeland het referendum plaats over de EU. In september wordt in Italië het referendum gehouden over de daar voorgestelde grondwetswijzigingen. De oppositie is vast van plan er een referendum over Renzi van te maken. Ik denk dat in Oostenrijk Hofer wint, Engeland nee gaat zeggen en Italië ja. In vinden kort na elkaar verkiezingen plaats in Nederland en in Frankrijk.

Met name de Franse kunnen, getuige de laatste aflevering, nog zeer riskant worden. In het gunstigste geval gaat links wederom met een knijper op de neus rechts stemmen. Maar het zijn allemaal even zovele factoren die de Europese politiek, de EU en de euro instabiel kunnen maken.

Ondertussen blijft de vluchtelingenstroom aanhouden, nu weer over de Middellandse zee. Denkt u dat Erdogan zich op langere termijn aan de afspraken zal houden?

Denkt u dat Europa het zal doen? Maar er is nog een kwestie. Ik vraag me zelfs af die 11 procent klopt en of we na verloop van tijd niet gaan ontdekken dat het nog veel meer is, zoals ook Griekenland ons in het verleden heeft verrast.

Italiaanse banken hebben hun gratis geld vooral gebruikt om hun eigen regering uit de brand te helpen. Het is pikant dat, toen sommige directeuren van nationale banken - Weidmann, Knot cs. Het verwijt luidde dat ze die onafhankelijkheid nu bedreigden door hun verzet. En dat is pikant omdat je met hetzelfde recht kunt volhouden, dat uit het programma blijkt dat de ECB inmiddels in handen is van vooral Franse en Italiaanse politici, die nu Europa laten doen wat Frankrijk en Italië altijd al zelf deden, namelijk met geld strooien.

Dat neemt niet weg dat je je kunt afvragen wat die miljard aan Italiaans waardepapier echt waard is, als het ergens anders terecht komt dan in een Italiaanse bank. En dat weten de Italianen heel goed. Want er is verder niemand die het wil hebben. Italië is na Griekenland de grootste bedreiging van de Europese financiële stabiliteit.

De afgelopen maanden zijn er, zonder het elders veel opzien heeft gebaard, drie banken omgevallen, die allemaal moesten worden gered, via een speciaal door de banken opgericht fonds van 4. Dat komt de staat goed uit. Dat die banken zich dat allemaal kunnen permitteren. Zou de EU daar op den duur iets van gaan vinden? Ik vrees dat de werkelijkheid nog veel gruwelijker is. Op vrijdag 22 april jongstleden stelde, tijdens een vergadering in Amsterdam, Dijsselbloem een begrenzing van de maximale hoeveelheid staatspapier die per land in de eigen banken aanwezig mag zijn.

Dat dan als voorwaarde voor een systeem, waarin er een Europese bankengarantiestelsel komt. Nederland werd gesteund door de gebruikelijke financiële hardliners, Duitsland, Finland en Denemarken. Die weten allemaal wat er gaat gebeuren als de daar gevestigde banken moeten gaan opdraaien voor de immense Italiaanse gaten. Italië was uiteraard tegen. Dat ziet de bui hangen. Aan te nemen valt dat, als die begrenzing tot wet zou worden verheven, Italiaanse banken hun staatspapieren zouden wegdoen, waarmee er een nieuwe financiële crisis zou ontstaan.

Want die papieren zijn — ik zei het al - niets waard en er is niemand die ze wil hebben. Welbeschouwd werden ze gekocht met geld dat ook niets waard was, dus zo vreemd is dat niet.

En dus zal die begrenzing er niet komen. Niets aan de hand kortom. Tot er iets aan de hand is uiteraard. Maar eerlijk is eerlijk: Het referendum over het verdrag met Oekraïne bewijst het. GeenStijl, GeenPeil, Thierry Baudet, Geert Wilders, Emile Roemer, ze zeggen soms behartigenswaardige dingen — de EU is op de verkeerde weg, teveel Arabieren zijn slecht voor Nederland en Europa, het heeft alleen zin de natiestaat op te geven als anderen het ook doen - maar al het overige is wel een probleem.

En ook bij de VVD lijkt het intellectueel soortelijk gewicht niet erg hoog. Al weer een tijdje geleden merkte Halbe Zijlstra, onze voormalige staatssecretaris van cultuur, op dat als iemand over Mohammed had geschreven wat Van het Reve zei over God — ik schrijf zijn naam maar met een hoofdletter, anders denkt u er nog wat van - namelijk dat hij hem drie keer langdurig in zijn geheime opening wilde bezitten, het slecht met hem zou aflopen.

Zijlstra citeerde trouwens zoals te verwachten niet eens correct, want de man leest natuurlijk nooit een boek. Kort daarop demonstreerde Arnon Grunberg in zijn stukje op de voorpagina van de Volkskrant dat Halbe het bij het verkeerde eind had, no pun intended. Grunberg wilde wedden dat, als hij schreef dat hij Mohammed in zijn geheime opening wilde bezitten en over een paar maanden nog in leven was, hij het recht kreeg Zijlstra in diens geheime opening te bezitten en voegde het woord bij de daad.

Een collega van me was over Grunbergs reactie erg te spreken en prees hem zeer. Grunberg is op dit moment voor zover mij bekend nog in leven. Ik weet niet of hij inmiddels de daad bij het woord heeft gevoegd, maar een pretje lijkt het me niet.

Het is een gruwelijke gedachte gemeenschap te hebben met Zijlstra, en nog via zijn geheime opening ook. Maar ja, ik geef het toe, waar anders?

In Lina Wertmullers film Mimi Metallurgico - uit alweer, lezer, vergeeft u mij - neemt de naar het noorden van Italië gemigreerde hoofdpersoon wraak op zijn Siciliaanse vrouw die is vreemd gegaan. Dat doet hij niet door zijn echtgenote vitriool in het gezicht te gooien, maar door het te doen met de vrouw van de man die het met zijn vrouw heeft gedaan. Dat is pas echt oog om oog. Hij gaat op zoek en de vrouw in kwestie blijkt een monster van kilo te zijn, maar Mimi zet door.

Wertmüller was ooit regie-assistente van Fellini en u kunt zich de met groothoek gefilmde scene naar ik aanneem voorstellen. Nooit eerder had ik een beeldvullend achterwerk gezien. Daar moest ik wel een beetje aan denken. Hoe dan ook, ik vind dat Grunberg het zich, bij de grote afstand vanwaar hij de zaken zoals gewoonlijk beziet, wel erg gemakkelijk maakt. De grote afstand is Grunbergs specialiteit. Want de islam heeft met woorden natuurlijk geen probleem. Was het maar zo. Dan was er een debat mogelijk.

Maar geheel in tegenstelling tot het christendom, dat vergeleken met de islam een uiterst intellectuele godsdienst is, doet de islam niet aan woorden en heus niet alleen omdat de gelovigen hun koran net zo min als de christenen hun bijbel serieus nemen.

Het christendom heeft intellectuele ontwikkeling eeuwenlang geremd, maar haar ook mogelijk gemaakt. De islam is een woestijngodsdienst, eentje voor eenvoudige mensen. De aanhangers ervan hebben alleen ervaring met kamelen en geiten.

Daar bedoel ik overigens verder niets mee. Van ontwikkeling in hun geloof is geen sprake. Islamieten hebben alleen problemen met plaatjes, omdat de aanhangers ervan nooit verder zijn gekomen. Van het Reves teksten waren dan ook geen geweldig voorbeeld van onze Halbe. Bovendien, wie leest er nou Reve?

Wat moet je met een auteur die als hij wat had gedronken te pas en te onpas zijn snikkel uit zijn broek haalde, hem op een dienblad legde en vervolgens naar je mening vroeg.

Zijlstra had moeten zeggen: Dan had hij gelijk gehad. En dat ergert me. Grunberg doet net alsof Charlie Hebdo niet bestaat.

Zijn weerwoord was laf en onoprecht, of gewoon dom. Want het is een feit dat de islam van anderen eist wat ze zelf niet op wenst te brengen. En het is een westerse eigenaardigheid daar bijvoorbaat voor te buigen, al is het alleen maar om geld te verdienen. De stewardessen van Air France moeten op hun vluchten naar Teheran hoofddoekjes gaan dragen en op een receptie in de Kapitolijnse musea in Rome worden de naakten afgedekt. Als de mullahs hier verschijnen, willen ze geen alcohol zien.

Maar als u naar Saoedi-Arabië gaat of Iran, dient u zich aan te passen aan de zeden aldaar en als u een vrouw bent een hoofddoek te dragen. Wij dienen islamieten toestemming te geven voor de bouw van een moskee, omdat zulks past in onze democratische waarden en als we daar moeilijk over doen — wat vaak toch gebeurt - krijgen we dat te horen van onze Turken en Marokkanen.

Dan worden ze gediscrimineerd. Zelfs in Rome staat er een moskee. Maar wilt u bidden in Mekka, of er - godbetert - een kerk bouwen, dan kunt u maar beter op de vlucht slaan. En dat vind ik nou zo onplezierig aan de islam. En daarom vind ik het zo'n onaangename godsdienst. En al die mannen met hun kont in de lucht, dat vind ik ook geen gezicht. Waarom is dat trouwens de vrouwen niet toegestaan? Kijk, dan zouden we ergens komen. Arnon, jongen, zou ik willen zeggen, wees eens origineel, teken op de voorpagina van De Volkskrant de geheime opening van Mohammed met jezelf gehurkt erachter en je lid manshoog geheven, en je mag mij, als je daarna niet hoeft onder te duiken, in mijn geheime opening bezitten, in plaats van die van Halbe Zijlstra.

Maarre, Arnon, ik denk dat de tekening niet geplaatst zou worden. Want, nou ja, De Volkskrant Geheel terzijde, jouw opening hoef ik niet. Want God, wat vind ik je soms een eikel. Ik neem genoegen met een goeie fles wijn hoor. Nu bekeerden ze zich, meegesleurd door Merkel, vol overgave tot een goede zaak, net als ze lang geleden deden tot een slechte. Als er maar iemand voorop loopt in wie ze vertrouwen hebben, zo lijkt het. Ze bijten zich vast in hun ideaal en geloven erin.

Om ze uit hun coma te doen ontwaken, was er een bombardement nodig. In heel verschenen er 1. En nu de oosterburen bij zinnen aan het komen zijn, zich uit hun psychose bevrijden en de puinhopen die er zijn aangericht met nuchterder ogen bezien, is de vertwijfeling nabij.

Het einde van de stroom is niet in zicht. En als er niets gebeurt, zal er ook geen eind aan komen. Uiteindelijk zal de wal het schip keren. Maar blijkbaar moet dat eerst zinken. Ik geloof dat de geschiedenis hardvochtig zal oordelen over de domineesdochter, over de instellingen der Europese Unie en over al degenen die nu zo lichtzinnig de toevloed van migranten omhelzen.

Merkels in een opwelling van verregaande onnozelheid genomen besluit zal dramatische gevolgen blijken te hebben, voor Duitsland en voor Europa.

De in-en-infatsoenlijke Merkel is geen partij voor Erdogan, wiens Turkije nu de kern van het probleem vormt, ook omdat ze de omstandigheden tegen heeft.

Waar ze haar Heimat op economisch terrein hardnekkig verdedigde tegen het oostelijk deel van het Middellandse Zeegebied en de daar heersende dubieuze financiële zeden, op een wijze die een betere zaak waardig was, liet ze het juist op het moment dat die betere zaak zelf met honderddduizenden tegelijk begon te arriveren afweten.

Ze liet zich niet alleen piepelen door de Grieken, die kort tevoren nog zo hard waren aangepakt en nu de kans van hun leven kregen, maar ook door Erdogan, die erin slaagt te doen wat zijn voorgangers nooit lukte, namelijk Europa - ver voorbij Wenen - op te schepen met een paar miljoen geloofsgenoten.

De Turkse dictator kan tevreden zijn: Met Erdogans menselijkheid is het als met de zwemvesten die werden aangetroffen in een Izmirse fabriek: En wat er ook gebeurt, ik ben ervan overtuigd dat Erdogan de kraan wijd open zal laten staan. En dan is het de vraag wie er verdrinkt. Om het fatale karakter van Merkels naïviteit vast te kunnen stellen, had ik de verhalen met berovingen en aanrandingen op oudejaarsavond uit Keulen niet nodig. En uiteraard hebben de eerste in gender en race gespecialiseerde wetenschappers zich al gemeld, die ons op de hurken toespreken en ons leren dat de westerse maatschappij nu eenmaal seksistisch is en trouwens ook racistisch.

Wij deugen zelf evenmin. Het gedrag van de Arabische medemens, zo krijgt u dan te horen, wijkt in niets af van hetgeen we in Europa van oudsher gewend zijn. Warhoofden die wetenschap opvatten als mode of hun broodheer dienen met twijfelachtige waarheden zijn er altijd geweest.

Hun politieke signatuur is van geen belang, want domheid kent geen partijen. Waarom zoveel mensen desondanks maar hierheen blijven komen, is iets wat de pseudo-wetenschappers maar moeizaam kunnen verklaren. Bezoek Noord-Afrika en het Midden-Oosten zou ik tegen hen willen zeggen, maar trek vooral een rokje aan.

Vanaf de maan zijn we allemaal even groot, maar als je beneden bent, blijken er aanzienlijke verschillen. En de vluchtelingen zelf, die vaak gewoon landverhuizers zijn, die weten het wel: En dan blijkt dat ze sommige onaangenaamheden waar ze voor vluchtten, achter zich laten, maar andere helaas meenemen. Gelukkig hebben we daar nu cursussen voor. Tegen sommige zaken is echter geen cursus opgewassen. Al enkele decennia heeft West-Europa nu kunnen wennen aan de beroerde zeden van een klein, maar getalsmatig gesproken toch omvangrijk deel van onze Turkse en Arabische medemens, van Noord-Afrikanen, van Antillianen en uit het Midden-Oosten en Afrika afkomstige mensen, maar ook van die uit Oost-Europa.

De betrokkenheid bij criminaliteit en wat gewoon laakbare feiten zijn, is vele malen groter dan die van de hier geboren en getogen Nederlanders. Om dat vast te stellen hoeft u alleen maar een krant te lezen. Een wetenschapper erkende dat de relatie asielzoekers en criminaliteit wel enigszins bestond omdat, zo zei hij, het merendeel der asielzoekers nu eenmaal bestaat uit jonge mannen.

Maar mij gaat het helemaal niet om de relatie tussen asielzoekers en criminaliteit: Ook Nederland heeft altijd een onderklasse gehad, maar de misdragingen ervan bleven een zekere bandbreedte van beschaving. Voor de nieuwe exotische hordes is niemand veilig. Hun criminaliteit is genadeloos en gespeend van elk moreel besef. Ze beroven ook blinden, invaliden, kinderen en ouden van dagen. Het is schorem dat nog het meest lijkt op schadelijk ongedierte.

Het zijn harde woorden, maar ze worden gestaafd door de feiten. Ik vermoed dat het beeld dat ik heb van onze criminele allochtone medemens door veel van mijn leeftijdgenoten - mensen van rond de zestig, die zich allemaal nog een onschuldiger samenleving herinneren - gedeeld zal worden, terwijl jongeren, die nooit iets anders gekend hebben, daar vermoedelijk genuanceerder over zullen denken.

Maar ik kan het niet helpen dat ik die onschuldiger samenleving nog ken. En zeker, die is voorgoed verloren.

Maar ik - en velen met mij - herinneren zich die andere wereld. En ik vermoed dat voor veel van de tegenstanders der massa-migratie hetzelfde geldt. De schreeuwers die we op de televisiebeelden zien, beschouw ik niet als mijn medestanders.

De VU-hoogleraar die meldde dat het tijd werd dat de zwijgende meerderheid eens van zich liet horen, zou schrikken als dat gebeurde. Want ik ben ervan overtuigd dat de meerderheid der Nederlanders tegen is. Voor steden als Amsterdam en Rotterdam geldt dat misschien niet, want die meerderheid daar is inmiddels zelf van allochtone herkomst.

De Sociale Verzekeringsbank weigerde onlangs niet voor niets bekend te maken wat de meest gekozen voornamen waren van het afgelopen jaar in Amsterdam geboren kinderen. Ik vind dat allemaal wel degelijk tragisch. Ik vervul zelf in zekere zin een publieke functie en heb als zodanig Turkse, Afghaanse, Iraanse en Marokkaanse leerlingen waar niets aan mankeert en op wie je regelrecht trots kunt zijn, omdat ze ondanks hun achterstelling - die er wel degelijk is - toch succesvol zijn.

Ik ben er bovendien van overtuigd dat de integratie van allochtonen in de Nederlandse samenleving wel degelijk als een succes beschouwd kan worden, wat Geert Wilders ook beweert. Als ik in televisieprogramma's zie hoe van oorsprong allochtone Nederlanders zich soms beklagen over de houding van autochtonen zijn dat meestal fatsoenlijke mensen. Ik zie ook autochtonen die zich bewust misdragen jegens allochtonen, in de tram, bij Albert Heijn, al gebiedt de waarheid te zeggen dat ik vaker het omgekeerde zie.

Zelfs daar, in het leven van alledag, zijn die verhoudingen zichtbaar. Ik vind de prijs die we betalen simpelweg te hoog. Waarbij ik erover zwijg dat het uitgerekend dit soort groepen is waaruit terroristen voortkomen. Velen ervan hebben een crimineel verleden. Voor wie er opvattingen op na houdt zoals ik doe, is het bitter in de hoek gezet te worden van Pegida en andere onfrisse bewegingen als die van Geert Wilders.

Want ik vind dat ik daar niet thuishoor. Kunnen mensen zich echt niet voorstellen dat je tegen deze massa-immigratie bent zonder extreem-rechtse sympathieën te hebben, gewoon omdat je vindt dat je land erdoor naar de kloten gaat?

Omdat er veel te veel binnenkomen die hier niets te zoeken hebben omdat ze niets van waarde meebrengen, onder valse voorwendselen verschijnen en hier niet thuishoren, omdat je er iets door verliest, wat je waardevol vindt? Waarbij je niet eens in de eerste plaats aan geld denkt? Is dat nu zo'n uitzinnig standpunt? Waarom moet ik me hiervoor überhaupt rechtvaardigen? In de media woedt er inmiddels een soort oorlog over de betrokkenheid van allochtonen bij criminaliteit, want dat is natuurlijk éen der werkelijke kwesties en veel mensen beseffen dat ook.

Afgezien van wat halve garen erkent inmiddels iedereen dat die relatie bestaat. De gemeente Amsterdam houdt er een top op na. Daar zitten nauwelijkes autochtonen bij. Blijkbaar kijken die mensen nooit naar Opsporing Verzocht. Dat veel criminaliteit allochtone criminaliteit is, daar willen ze niet aan, want een krant lezen ze blijkbaar niet. Voor de Correspondent verwees Rutger Bregman naar een in in Rotterdam gepresenteerd rapport.

Afkomst en criminaliteit hebben niets met elkaar te maken. De jeugdcriminaliteit, zo schreven de onderzoekers, moet juist verklaard worden door te kijken naar de buurt waarin jongeren wonen en de vrienden die ze maken. In achterstandswijken zijn autochtone jongeren even vaak crimineel als allochtone. Maar Bregman vergeet te melden dat het rapport is gebaseerd op zelfrapportage en niet op een onderzoek naar de plegers van strafbare feiten.

Zulk onderzoek wordt in datzelfde rapport ook genoemd en dan blijkt dat alle allochtone groepen zijn oververtegenwoordigd in criminaliteitscijfers. Maar daar zwijgt Bregman over. Afgezien daarvan is het idee strijdig met alles wat Nederlanders in het dagelijks leven meemaken. Zijn zogenaamde feitelijke vaststelling is een brutale leugen en Bregman zou zich dood moeten schamen voor zijn dwaze ideeën. De man is een nul. Toen ik in de vijftiger jaren opgroeide in een klein dorp in de buurt van Rotterdam, bestond er nauwelijks criminaliteit.

Weliswaar werd de inwoner van die nabije havenstad ook toen al beschouwd als een gedepriveerd wezen en in het dorp van mijn geboorte met wantrouwen bezien, in de dagelijkse praktijk viel daar maar weinig van te merken. Veel persoonlijke ervaring met criminaliteit heb ik niet. Dat begon pas toen ik ging studeren. Ik verhuisde naar Amsterdam en mijn fiets werd gestolen, door een Surinaams jongetje van een jaar of veertien. Het jaar was Ik bracht hem bij zijn moeder, maar die was niet erg onder de indruk.

In de metro naar de Bijlmer, waar ik toen woonde, was ik er getuige van hoe een blanke Nederlander zich hardop ergerde aan een aantal Creoolse jongeren die zich misdroegen en die, toen hij bij Duivendracht uitstapte, door vijf of zes van hen werd besprongen en toegetakeld, terwijl de metro wegreed. Ook in die metro was ik er getuige van dat een Creoolse jongen die in de metro zat te blowen en daarop werd aangesproken, nadat hij op Weesperplein het treinstel had verlaten, met een karatetrap de complete ruit naar binnen schopte, zodat het glas overal in het rond sprong.

In een halfopen hal van de ABN-Amro op het Rembrandtplein werd ik voor een geldloket op geraffineerde wijze beroofd van mijn pinpas, maar ik was vlugger dan hij. Ik knalde hem tegen de muur en dwong hem me de pas terug te geven. Ik stond er met een krijsende vriendin, op kerstavond, en ik dacht: Toen ik hem losliet, was hij in een flits weg en bleek de pas die hij me had gegeven een pasje van France Telecom.

De jongen was onmiskenbaar Noord-Afrikaans. Op het politiebureau waar ik vervolgens toch heen moest, nog aan de Prinsengracht, kon ik geen aangifte doen. En de volgende dag op de Kennedylaan evenmin. Ik moest eerst een afspraak maken. Samen met een collega zat ik op een terras van Café Zeezicht. Een jongen liep langs, griste haar tas weg en ging er vandoor. Het leek me een Roemeen. In de Circumvesuviana tussen Napels en Pompeji was ik er, tegelijk met een groot aantal leerlingen, getuige van hoe vier Roemenen een Amerikaanse vrouw van haar tas beroofden.

Zie daar alles waarvan ik zelf getuige ben geweest. Het is niet goed, maar nu ben ik al zo wantrouwig, dat ik, als ik lees dat iemand met kilometer per uur over de uitvoegstrook op een auto voor hem knalt, dan denk: Dat denk ik al helemaal als je er daarna niet in slaagt ook maar iets over de persoon in kwestie te weten te komen.

De Nederlandse pers is er blijkbaar niet nieuwsgierig naar, want ik heb er niets meer over vernomen. Bestaan er nog Nederlandse juweliers die niet beroofd zijn? Welk deel van de volgens mij omvangrijke uitkeringsfraude is van allochtone herkomst?

Een groot deel, wil ik wedden. Hoe zit dat eigenlijk met de overlast van van van oorsprong allochtone jongeren in Zandvoort? Ik hoef niet te lezen dat in Amsterdam-oost wat jongetjes de deur intrappen van een joods echtpaar, of dat de ruiten worden ingegooid van iemand die zijn solidariteit betuigt met Israël. Ik ben zeer kritisch over de staat Israël, maar vind het diep tragisch dat Europa voor veel joden onveiliger aan het worden is dan uitgerekend die staat Israël.

Waarom wordt er nooit geschreven over wat er gaande is op het Nederlandse VMBO, waar leerlingen van allochtone herkomst zich massaal misdragen? Hoe zit het met al die zo slecht presterende scholen? Zijn dat scholen met een groter dan gemiddeld aantal allochtone leerlingen? Ik wil wedden van wel. Bij hoeveel van de ruwweg schorsingen en verwijderingen in het middelbaar onderwijs in het schooljaar ging het om van oorsprong allochtone leerlingen? Jarenlang werd het door Amsterdamse discotheken en nachtgelegenheden als verstandige politiek beschouwd iedereen die uit Noord-Afrika kwam, tenzij het om vertrouwde bekenden ging, buiten de deur te houden.

Op stiekeme wijze gebeurt het trouwens nog. Jongeren uit Noord-Afrika en het Midden-Oosten kunnen slecht tegen alcohol. Nog slechter dan westerse jongeren. Nee, Keulen is geen toeval.

Hoe zit het met al dat geweld in het openbaar vervoer? Bij hoeveel ervan gaat het om allochtone jongeren? Wat zijn dat voor jongens die in Amsterdam-Noord buschauffeurs overvallen met een jachtgeweer? De Sociale Verzekeringsbank heeft blijkbaar het recht ons te onthouden wat de meest gekozen voornamen in Amsterdam zijn.

De onwil van de Nederlandse autoriteiten om over veel onaangename kwesties openheid van zaken te geven, is bewuste politiek. Daar heeft Wilders gelijk in, zoals hij op meer punten gelijk heeft. De storm van protest over zijn minder Marokkanen is hypocriet. Ik wil ook minder Marokkanen. Zovelen van hen zijn crimineel dat minder Marokkanen al gauw minder criminele Marokkanen betekent.

En nu hebben onze bestuurders zonder het ook maar iemand te vragen besloten nog eens pakweg Dat Samsom repte van een maximum van De man is een idioot.

Ongetwijfeld zal het met een aanzienlijk deel van de vluchtelingen op den duur wel goedkomen. Maar met te velen zal dat niet het geval zijn. Ik ben ervan overtuigd dat een aanzienlijk deel helemaal geen vluchteling is en trouwens ook geen Syriër. Ik schat de helft. Zeer velen melden zich onder valse voorwendselen, misbruik makend van de zo gemakkelijk geboden gelegenheid, na hun identiteitspapieren te hebben weggegooid.

Dat ze een mobiele telefoon hebben is niet opmerkelijk, maar dat ze geen papieren hebben wel. Het is typerend dat we bij alle media-aandacht die er is, niets over hen te horen krijgen. Als we iemand zien, is het een academisch opgeleide homoseksuele Syriër. Maar als je zoveel mensen tegelijk toelaat, is een serieuze vorm van controle onmogelijk. Ongetwijfeld zal een deel toegang verkrijgen onder valse identiteit. Ik vermoed dat het bij de meerderheid gaat om niet of slecht opgeleide jongeren, die vooruit zijn gestuurd om kwartier te maken voor hun niet of slecht opgeleide familie.

Duitse cijfers wijzen uit dat de helft geen enkele serieuze opleiding heeft. Dat het zo vaak om jonge mannen gaat, is net zo kwalijk. Het schaadt de bevolkingsopbouw en leidt tot onaangename gevolgen. Zodra de immigranten een paspoort hebben, zijn ze EU-burger en kunnen ze zich daar overal vestigen. Het lijkt me een zinnig argument om een inburgeringsfase in te stellen en een aantal jaren te wachten met het verschaffen van een nationaliteit. Wat je gemakkelijk weggeeft, is waardeloos.

De westerse cultuur is bovendien wel het laatste waar ze een boodschap aan hebben. Aan Allah hechten doen ze allemaal en sterker naar gelang ze minder kans blijken te maken in de Nederlandse samenleving. Ze zullen zich voegen bij degenen voor wie dat nu ook al geldt.

De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat ik ook al niet van Allah houd. Ik vind de islam, vergeleken bij het christendom, een autistische, in zichzelf gekeerde godsdienst met tal van nare trekjes. De meeste Nederlanders die hebben besloten dat de massa-migratie een goed idee is, zijn niet degenen die hun onderwijs zullen gaan geven, die hun in de gezondheidszorg zullen gaan opvangen, die hen in de trein zullen gaan tegenkomen, die bij hen in de buurt zullen wonen.

Zij zullen niet met hen concurreren om de uitkeringen die ze gaan krijgen. Welbeschouwd zal de toevloed vooral ten koste gaan van het bevolkingsdeel dat - tenminste in naam - vertegenwoordigd wordt door linkse partijen en je kunt je dus afvragen hoe links die politiek eigenlijk is. De verantwoordelijke politici zijn òf dom, òf hypocriet.

De vluchtelingen zullen terecht komen op een arbeidsmarkt die er toch al slecht aan toe is, in wijken waarvoor hetzelfde geldt en in een land dat al jaren in crisis verkeert. Niemand van degenen die asiel zal worden geweigerd, zal vertrekken. Zij zullen net als hun voorgangers illegaal blijven rondzwerven en de onderklasse die we al hebben doen groeien. De Amsterdamse top, die inmiddels een top is geworden, zal een top worden. Ik ga hier niet de ondergang van het Avondland voorzeggen, maar Nederland zal toch meer en meer op éen grote achterbuurt gaan lijken, op iets waarvoor u tot voor kort naar het Midden-Oosten moest.

Eentje waarin u niet alleen op uw woorden moet gaan letten, op wat u zegt en schrijft, maar ook op wat u denkt. Of de aanslagen uit de hoek van het islamitische fundamentalisme kwam, waagde hij nog niet te zeggen.

Hij hoopte dat de media behoedzaam verslag zouden doen. Zelf was hij daar vast mee begonnen. Op Facebook en Twitter viel te lezen dat er ook van islamitische zijde werd meegeleefd met de slachtoffers en - zo werd in éen adem meegedeeld - met de geloofsgenoten die het slachtoffer zouden worden van de mentale verharding die er ongetwijfeld het gevolg van zou zijn.

Op Facebook kleedden al mijn vrienden hun profielfoto in de kleuren van de Franse vlag. Ongetwijfeld krijgen we binnenkort weer een stille tocht. Tekst op de borden misschien: Het doe-het-zelf-terrorisme heeft in onze samenleving zijn intrede gedaan en het zal voorlopig niet meer verdwijnen.

Het is niet zo heel moeilijk om langs een terras te rijden en wat schoten te lossen, als je er tenminste toe bereid bent. Want de werkelijkheid gebiedt te zeggen dat je je tegen idioten niet te weer kunt stellen. Hoogstens kun je je afvragen waar je wel wat aan kunt doen. In Nederland nam een groot deel van de Turkse gemeenschap deel aan de verkiezingen die recentelijk in Turkije plaatsvonden.

Een ruime meerderheid daarvan stemde op Erdogan. Dat is in zekere zin grappig. Je kunt je afvragen waarom die stemmers het in Nederland - in elk geval tot voor kort - bij de PvdA hielden.

Erdogan zelf, die zijn vluchtelingen hardnekkig op ons blijft afsturen, beschouwt zijn Koerden als een serieuzere vijand dan IS. Op een lijst met terroristen die in Turkse kranten werd gepubliceerd, stonden vier afdelingen, van meest naar minst gevaarlijk, elk afgedrukt in een eigen kleur.

Bovenaan stonden Koerden, onderaan de plegers van de aanslagen in Ankara, waarbij meer dan slachtoffers vielen en die - in elk geval door de Turkse veiligheidsdienst - werden geidentificeerd als IS-strijders. Die vinden in Turkije een veilige haven, iets wat niet per se geldt voor degenen die IS de oorlog hebben verklaard. Een voormalige BBC-journaliste werd opgehangen gevonden op een toilet op de luchthaven van Istanboel, nadat ze was teruggekeerd uit door Koerden beheerst gebied.

De twee hoofdredacteuren van Cumhuriyet, Can Dundar en Erdem Gul, die de foto plaatsten waarop een wapentransport te zien was uit Turkije, dat bedoeld was voor IS in Syrië, werden gearresteerd en zitten in de gevangenis. Het echte probleem zijn naar mijn idee niet de terroristen, maar de voedingsbodem waar ze uit voortkomen en die bestaat uit totaal van de westerse samenleving vervreemde jongeren van - in Nederland - Turkse en Marokkaanse herkomst.

Een anti-terrorisme-expert, Peter Knoope, vond het nodig ons erop te wijzen dat het westen door een groot deel van de wereldbevolking inmiddels wordt gehaat en dat het westen dat deels aan zichzelf te wijten heeft.

Ik ben het met hem eens. De politiek die Europa en de VS jegens het midden-oosten hebben gevoerd, is van een immense stompzinnigheid. De verantwoordelijke politici zouden ervoor gestraft moeten worden, want ze grenst aan het misdadige. Maar ik zou Knoope toch wel willen vragen of hij meent, dat het als wij zelfs maar zouden pogen al dat onrecht te repareren, iets aan die haat zou afdoen. Ik denk het niet. Een goed deel ervan is ongemotiveerde haat; het is haat omwille van de haat.

Het is de haat jegens westerse welvaart en een beschaving die met allerlei gevoeligheden van religieuze aard geen rekening wenst te houden. Je kunt je in elk geval afvragen of het een goed idee is juist op zo'n moment opnieuw tienduizenden mensen toe te laten, wier loyaliteit nu of in de toekomst twijfelachtig is, niet eens uit kwade wil, maar vanwege achtergrond, religieuze affiniteit of wereldbeeld. Aan te nemen valt dat zulks bij een deel ervan vermoedelijk een probleem zal zijn.

Ook als het gaat om 1 procent, hebben we het nog over een aanzienlijk aantal. Er zijn trouwens genoeg andere redenen om een eind te maken aan die doodstille toevloed van ontheemden. Eén van de veelvuldig herhaalde refreinen - afkomstig soms van weldenkende mensen - is dat wij nu eindelijk eens meemaken wat in Syrië al zo lang gebeurt. Maar wat daar gebeurt, is in laatste instantie niet onze verantwoordelijkheid: Misschien moet iemand ook Erdogan eens bestraffend toespreken en hem, in plaats van geld te bieden en visumvrij reizen, laten voelen dat het menens is.

En wellicht is het ook geen slecht idee Saoedi-Arabië eens aan te pakken, want dat is de ideologische bron van het kwaad. Maar onze politici, die in het verleden verantwoordelijk waren voor zoveel domheid, zullen nieuwe domheden niet afzweren, want ze zijn eraan verslaafd geraakt. En naar die ene gek, die het per ongeluk bij het rechte eind heeft, luisteren ze pas als de terreur Nederland heeft bereikt, iets waar je alleen maar op kunt wachten in de hoop dat je zelf gespaard zult blijven.

Die kans is groot, dat is een troost. Ik vermoed dat ze vooral uit Rotterdam afkomstig zijn. Geeft u het maar toe. Toch, ik kan het niet helpen, ik tob er wel over. Ik vind dat velen erg lichtzinnig doen over die tienduizenden asielzoekers. Wordt het misschien niet eens tijd dat er een beschaafde partij komt die zich ertegen uitspreekt? Gewoon in ronde bewoordingen? In de vele dagbladen die ik tot mij neem en die toch echt uit alle windstreken afkomstig zijn - nou ja, even tellen, uit zes - vind ik maar weinig terug van de zorg die mij kwelt.

In de Duitse merkwaardig genoeg nog het meest. Hoewel, misschien is dat niet zo merkwaardig. Het kan wel zijn dat er op andere, minder frisse locaties in het medialandschap een hardvochtiger discussie plaatsvindt, maar daar kom ik nooit.

En ofschoon ik niet erg gevoelig ben voor samenzweringstheorieën van welke aard ook — Elvis is echt dood, we waren op de maan, de derde toren is niet opgeblazen door duistere machten — kan ik het toch niet helpen dat ik in de gedragslijn van die nette media enig van boven gestuurd overleg bespeur: En waar de media zodoende voortdurend naar verre, al dan niet onherbergzame streken afreizen om daar gewapend met camera en microfoon verslag te doen van de grote volksverhuizing, is er praktisch niemand die laat zien wie er hier allemaal in ons land verschijnt.

Bij de grens heb ik nog geen camera waargenomen, terwijl dat misschien best interessant zou kunnen zijn. Hoogstens zijn er wat beelden van een opvangcentrum of is er een interviewtje met een zojuist aangekomene, die Engels blijkt te spreken.

Maar iemand die met camera en microfoon een asielzoekerscentrum betreedt, desnoods clandestien, heb ik nog niet mogen zien. Het was alleen bij toeval dat we er getuige van waren hoe boze vluchtelingen rechtsomkeert maakten nadat ze een blik hadden geslagen op de sobere opvanglocatie, ik weet niet meer welke. Maar nergens krijg ik te horen waar de vluchtelingen precies vandaan komen, wat hun achtergrond is en hun status.

Hoe vaak zijn het echtparen met kinderen? Hoe vaak jonge mannen? Welk deel komt echt uit Syrië? Wat is hun opleiding? In plaats daarvan krijg ik van allerlei wetenschappers te horen dat de vluchtelingen goed zijn voor onze economie en dat de Oost-Europese landen die hen weigeren ze juist het hardst nodig hebben.

Wat zijn ze dom! Ik vind het helemaal niet dom. Ik vind het volkomen begrijpelijk. Het zijn er in werkelijkheid natuurlijk miljarden. En nee, niemand kan me ervan overtuigen dat het niet zo is. Zeker, ze zijn sympathiek, mijn Facebookvrienden.

Maar nergens lees ik ook maar iets wat ik serieus kan nemen. Een oud-leerling van me nota bene — aardige kerel - trekt door Europa, doet als vluchtelingen-expert aan de Universiteit van Leiden verslag voor tv en in de krant, beschouwt de enorme aantallen als een fait accompli en verwijst dan steevast naar de Europese regelgeving.

Nee, helaas, daar is op korte termijn niks aan te doen, iets waar hij trouwens gelijk in heeft. Een ander schrijft dat woorden als stroom en vloed onaangename associaties wekken, met een ramp! Maar ik vind het dus een ramp. Weer een ander bekijkt het vanuit de filosofische hoek en wijst erop dat het immoreel is onderscheid te maken naar de mate van lijden van de slachtoffers en dat ook wie hier om economische redenen heen komt, moet worden opgevangen.

Er blijkt wel uit dat een academische titel geen garantie is voor intelligentie en al helemaal niet voor realiteitszin. Op dit moment komen er per week naar ik heb begrepen ruwweg mensen binnen die om asiel vragen. Eerst maar wat aannames, waarvan ik vermoed dat ze op den duur door cijfers gestaafd zullen worden, al is dat in sommige gevallen lastig.

Ik geloof om te beginnen dat het in de meeste gevallen niet gaat om door de nood gedreven asielzoekers. Ik vermoed dat een omvangrijk deel helemaal niet uit Syrië komt. En ik vermoed ook dat het in de meeste gevallen evenmin gaat om hoogopgeleiden, maar juist om degenen die om te beginnen al weinig te verliezen hadden. Het overgrote deel bestaat naar ik vermoed uit jonge mannen die door hun familie vooruit zijn gestuurd om hier kwartier te maken.

Ze hebben her en der al vrienden en bekenden in het westen. Het geld voor de reis is door de hele familie bijeengebracht of ze beschikten er gewoon over.

Velen van hen zullen binnen korte tijd gaan streven naar gezinshereniging, zodat elke vluchteling minstens drie anderen achter zich aan trekt, maar vermoedelijk meer. In de toekomst zullen hun kinderen daarmee doorgaan, door huwelijken te sluiten met anderen uit het moederland, die daar trouwens flink voor zullen gaan betalen, precies zoals Turken en Marokkanen ooit deden aan de hier woonachtige landgenoten.

In Nederland woonachtig zijn is voor hen een winstgevende affaire. Aan de stroom vluchtelingen zal geen eind meer komen, integendeel, die zal alleen omvangrijker worden.

Erdogan, de man die in alle stilte IS steunt en de Turkse journalisten die er verslag van deden, liet opsluiten, die er niet tegenop ziet zijn eigen bevolking over die kwestie te verdelen en een deel ervan ook nog de oorlog verklaart om een verkiezing te winnen, die legt onze vluchtelingen geen strobreed in de weg, want hij ziet de stroom met welgevallen aan. In elk geval zal de Nederlandse regering er op een gegeven moment toe over moeten gaan de grenzen te sluiten omdat er geen keus meer is.

Dat zal trouwens nog niet eens meevallen, want die zijn natuurlijk zo lek als een mandje. En op medelijden van Duitsland hoeft op dit moment niemand in Europa meer te rekenen. In het laatste stadium zullen Duitse taxichauffeurs de vluchtelingen de grens over brengen. Tegen die tijd hebben we, zo vermoed ik, in éen jaar tijd tussen de Maar voor een klein land waar het economisch gezien toch al slecht gaat, mag je dat best een ramp noemen.

Ik geloof helemaal niet dat alle asielzoekers criminelen zijn; ik ben overtuigd van de ernst van het leed van een deel ervan, terwijl ik ook nog eens vind dat het westen er mede verantwoordelijk voor is door een domme en kortzichtige politiek.

De onaangenaamheden die er het gevolg van zijn, komen in tweeërlei soort: De bevolkings-samenstelling van de grote steden zal nog onevenwichtiger worden dan ze nu is. Als je maar genoeg Arabieren opneemt, ga je vanzelf lijken op landen in het Midden-Oosten waar ze vandaan komen.

De vluchtelingen allemaal werk verschaffen, zal onmogelijk blijken, waarmee we aan een klasse die sociaal problematisch is en waarbij het vooral om niet-westerse allochtonen gaat, een andere toevoegen. De salarissen in de onderste regionen van de arbeidsmarkt zullen nog verder omlaag worden gedrongen.

.. Grunberg wilde wedden dat, als hij schreef dat hij Mohammed in zijn geheime opening wilde bezitten en over een paar maanden nog in leven was, hij het recht kreeg Zijlstra in diens geheime opening te bezitten en voegde het woord bij de daad. Voor wie er opvattingen op na houdt zoals ik doe, is het bitter in de hoek gezet te worden van Pegida en andere onfrisse bewegingen als die van Geert Wilders. Dat moet je zelfdoen en heel veel pijn doet dat. En ze waren mèt Mart en Diana hierheen gegaan. Het werd snel melig, maar zoek slavin sex date tilburg energiek. Vrijende meiden geile seks

Stiekem sex gefilmd jongen pijpt zichzelf

Geile neuk film grote pik in kut

Een paar slechte schoolresultaten later loopt ze er ontkroest bij. Een vereiste om tot de bande des filles toe te treden. En is dat nou vrijheid? Zoals elke film die de waarheid vangt is het antwoord reuze gecompliceerd. De oprechte vriendschap van de jonge vrouwen zonder school een stel 'mallrats' is in elk wél geval hartverwarmend.

Ik hoop dat Rihanna de film gezien heeft, want 'Shine like a diamond' is een van de hoogtepunten van dit filmjaar. Een momentje onder elkaar. Weg uit de wijk, de controle van de broer s , de gespleten moraal. Bande de filles bevat meer goedgeplaatste micro-agressies dan Dear White People en Dope sámen. Het grimmige en ijzersterke slotdeel gaat als een quarterback op de loop met tal van emoties.

Opgroeien als een staat van bijna erotische verwarring. En waar vindt je je antwoorden? Het haar van Mariame gaat in elk geval terug in de kroes. De basis is een typische klucht met gemene Engelsen die de Chinezen hun kunstschatten afhandig willen maken.

Chan is in ieder geval weer helemaal in zijn element, met zijn toch weer aanstekelijke melancholische clownact. Ah, de dronken vechtstijl, altijd lachen, vooral wannneer voor elke beweging een naam wordt gegeven als "aap steelt de meesters wijn". Bij de eindcredits is er weer een kijkje achter de schermen en blijken Chan en kornuiten eigenlijk knettergek die hete kolen waar hij over kruipt, allemaal echt.

Drillbit Taylor Over klucht gesproken. Owen Wilson doet zijn ding als charlatan die zich opdringt als bodyguard van twee nerds die gepest worden op school. Compleet voorspelbaar maar ik moest, eerlijk is eerlijk, vrij vaak lachen. En toch opvallend dat ik alweer bij zo'n Burtonanimatie ongenadig halverwege in slaap val. De setup is overigens wel leuk en de bruid is charmant viezig maar in de buurt van Coraline komt het nooit ok, waarschijnlijk lukt dat de komende jaren niemand meer.

The Duke of Burgundy 'May I go to the toilet? Misschien moeten ze de film als verrassing maar weggeven in de winkels. The Duke of Burgundy is lief, sensueel en ook een tikje braaf. Voor de cinefiel heeft Strickland wel een briljant giallo-intro in petto.

Een perfect eerbetoon in drie minuten. Kan zo als compleet kunstwerkje op YouTube. Sensuele Morricone-vocalen begeleiden geweldige visuals en mooie vrouwen. In een sprookjesland van weleer leven twee vlinder-kenners samen. Eén is de voluptueuze 'bazin', de ander een ielig muisje, met het grote Carice-hoofd op een meisjeslichaam.

Wat had Van Houten die rol graag gespeeld, lijkt me. Het 'huisslaafje' poetst de meubels, en wast de slipjes in het sop. Na elke fout volgt een klein, straffend intermezzo. Hun kinky pas de deux is een half uur bijzonder leuk, maar daarna is het lang wachten op psychologische diepgang.

Er wordt eindeloos op het randje van verveling gereden. Ik kreeg genoeg van alle sloom-motion. Keer op keer de zooms. Gelukkig is er een bijzondere scene in bed. Die merkt dat ze dat niet meer hoeft te acteren! Wat meer van zulke dialogen hadden de film bijtender gemaakt.

Kunnen vlinders eigenlijk steken? Zo onwerkelijk licht, zo geconstrueerd, zo 'shiny'. Het is de wereld van Walter van den Berg. Geklier en wapperende handjes in een piekfijn landje. Prins is een film vol Hollandse kneuterigheid, al is het dan in een goed geïntegreerde multiculti Vice-versie. Op het basketbalveldje knallen de kids 's zomers al met strijkers, binnenshuis doet moeder de strijk, en hoofdpersonage Ayoub, die rolt met zo'n machientje de tabak in de hulzen.

Iedereen doet hartverwarmend zijn best. Tegelijkertijd is er zo weinig plan. Enkel de eerste tien minuten bevatten enig zinnig idee. Het lullige gehang heeft dan wat weg van Napoleon Dynamite. Misschien is Nederland ook wel een soort mormonenland. Ayoub praat als een echte Mocro, maar hij woont wel sinds forever bij zijn Hollandse moeder en halfzusje Zusje Olivia Lonsdale heeft de stralendste wenkbrauwen van het jaar, en is reden genoeg om de film te kijken.

Het blik rappers had echter dicht kunnen blijven. Misschien zal Lil' Kleine ooit onthullen dat zijn bestaan een kunstproject was Street wordt het niet.

Prins is op zijn best als de zon zakt, de muziek van Palmbomen galmt en gammelt, en we wegdromen bij een gestileerde polderjeugd. Deathgasm "Old skool entertainment" stelde een van mijn oude horror-dudes. Ik moest uiteindelijk ontzettend lachen om deze low budget zooi uit Nieuw Zeeland.

Echt zo'n film die Peter Jackson vroegâh maakte voordat hij geobsedeerd raakte door Hobbits. Tig metal verwijzingen, bijna allemaal geslaagd, waaronder metal up yo ass. Beste toch wel die Manowar fantasieën. Accepted De outsiders bouwen iets op ondanks de tegenwerkende omgeving lukt het.

New Kids Turbo Soort Fubar maar zonder element om nog iets menselijks to ondekken in deze schertsfiguren. Les parapluies de Cherbourg Ik ben geen liefhebber van musicals en ik wist ook niet wat me te wachten stond. Ik kende het muzikale thema en daarom eens kijken zonder verdere voorbereiding. Verrassing dus als de eerste tekst gelijk gezongen wordt en dat blijft ook zo, álle dialogen op muziek. Dat klinkt vreselijk maar het is razendknap gedaan en de mooie beelden en zuurstokkleuren dat behang!

Gewoon effe lekker na al het vreselijke nieuws uit Frankrijk atm. It Follows 'Somebody gave it to me. And I passed it to you. Back in the car. It Follows laat jongeren achtervolgen door hun uitspattingen en ze raken er eigenlijk maar op één manier vanaf.

Jammer dat niemand dat woord gebruikt. Een tweede interessant, maar toch wat onontwikkeld laagje is de suburban white fear voor donkere binnensteden. De kids is 'van jongsafaan' verteld dat ze niet 'south 8 mile' jaja mogen komen. Dáár wonen de allochtonen, daar heerst het exotische virus.

Het blijft iets te onbestemd. It Follows is in de eerste plaats een stilistisch genoegen. Er zijn quotes van T. Eliot en van Dostojevski voorgelezen vanaf een mobieltje in de vorm van een Botticelli-schelpje! Bovendien is de Tangerine Dream-achtige muzuiek zeer fijn. De plaatsen delict zijn verder bekend. Het Scoobidoo-clubje dat de 'besmetting' van hun knapste vriendinnetje probeert 'op te lossen', is wat aan de grote kant, zonder decimering.

De patiënt Zero is gelukkig wel Joran-achtig intens. En dit keer is de jongen de maagd met de ultieme vraag: Tu Dors Nicole De broek-inkort-koningin van Quebec heeft het moeilijk. Haar 'oui's' worden 'wee's', haar 'non's', verongelijkte 'nou's'. Nicole weet niet wat ze moet, en het lijkt haar ook niet meer te interesseren.

Tijdens een potje minigolf houdt ze de score niet eens bij. Net als in Frances Ha — waar de film iets teveel van weg heeft — is het tweetal goed op elkaar in gespeeld. Maar Tu Dors Nicole is een stukkie depressiever. Dit is het échte slackerdom. Je slipje niet meer kunnen vinden na een verveelde one night stand. Je sloten niet open kunnen krijgen.

De planten geen water geven. Nicole past gedurende de zomer op het huis van d'r ouders, waar haar gelummel wordt doorbroken door broerlief. Hij brengt zijn hele band mee. De band talk en het geklungel met de verspreid opgestelde instrumenten, geven de film de broodnodige peper.

Ontbijten met een hartslag. Misschien de mooiste surrealistische scene, maar er zijn in die categorie ook missers. Het jongetje met de premature baard in de keel is nog geen halve scene leuk.

Dan werkt de mongolen-grap beter. Van Nicole houden ging ik niet. Maar ik mocht ze wel. Net als de film. The Wolfpack 'I was always in my head. The Wolfpack is een stel broers met het uiterlijk van een Mexicaanse metalband. Allemaal zéér lang zwart haar, een slechte huid en de tanden van hun moeder. De broertjes wonen in een arm social housing blok in NY, en ze komen zelden buiten. Toch hebben ze plezier. In de Capturing The Friedmans-achtige videobeelden zien we knotsgekke Halloween-feestjes, en geknutsel met nepinstrumenten.

Tirannieke Dennis Hopper-pa is namelijk ook een soort groot kind. Hij projecteert zijn eigen falen en angsten op een gigantische 'Kelly Family'. Je leven als een playbackshow, op een dieet van Tarantino-films. Daar wordt je raar, maar niet verlegen van.

Op een gegeven moment begint de buitenwereld natuurlijk toch te trekken. De documakers vertellen helaas niet wanneer en hoe ze precies in het gezin kwamen, maar het begon waarschijnlijk allemaal met één stap. Een broer is de dappere. Prompt wordt hij opgenomen. Wat zegt dit over society? De meest dappere lijdt het meeste pijn. En alhoewel het einde wat zoetsappig is, is het ook een film over acceptatie, en de positieve rol die de camera daarin kan spelen.

De sluier van het scherm beschermt én wordt opgeheven. Slow West Kamperen in het Wilde Westen. Dat is het idee dat een Andy Murray-menneke lijkt te hebben. Hij heeft zijn handboek 'Ho to the West' bij zich, nu enkel nog zijn verdwenen meisje vinden. De 'son of lady Cavendish' is totaal out of place in het duivelse land, ondanks zijn kennis van Darwin.

De jongen heet niet voor niets Jay Cavendish JC! Dat merkt ook Michael Fassbender, die opdraaft als true gritty huurmoordenaar. Fassbender oogt aanvankelijk een beetje verveeld, en zelfs misplaatst subtiel. In die fase is Slow West toch eerder een soort komedie, met de stilering van Dear Wendy. Droge humor aan de geïmproviseerde waslijn.

Dat lijkt Ben Mendelssohn beter te begrijpen. Hij waggelt door de film als een Snoop Dogg schurk, met bontjas en al. Voor dit soort maffe bijrollen er is ook nog een Herzogiaanse etymoloog is in eigenlijk te weinig tijd. De film weet zichzelf niettemin uit het land van het niemendalletje te redden dankzij de finale. Vanaf het moment dat Fassbender alsnog wat vaderlijke gevoelens begint te ontwikkelen, gaat het beter.

Hij scheert zijn 'poulain', en grinnikt om diens Quichoteske obsessie met Het Meisje. Laat je niet leiden door je obsessies! Im Keller De goedheid van de cavia wordt hier weer eens bewezen.

Nieuwsgierig, geïnteresseerd en onbevreesd gaat het beestje op de slang af. Maar ff deze volkomen losstaande scene als metafoor iets kan zeggen Siedl heeft dezelfde kwaliteiten, maar is hij goed? Hij lijkt me eerder een sarrer. Het is bijna jammer dat hij niet met Bromet-stem de mensen doorzaagt. Siedl bezoekt hier Oostenrijkse kelders. Reusachtige ruimtes, te bereiken via zo'n steile 'afrit'. Een goede plek om een ontvoerd meisje te bewaren, je incest buiten het zicht van de buren te houden, of Tussendoor drink je spritzers.

Na het opstaan gelijk 3 'om te kunnen spreken', dan in de ochtend 10, en nog eens 10 omdat het zo lekker loopt. De nazi-kelder wordt zo haast verknipt hartverwarmend. Ik kon de kerel in elk geval maar moeilijk haten. Een tragkomisch personage uit een Roy Andersson-film.

En meteen grappiger en pijnlijker dan Anderssons ganse vorige film. Ook de opera-zanger met patriottisch rechtse vriendjes had nog wel wat liefs. Halverwege de film verandert de vibe echter. Logisch, maar ook onwaarschijnlijk onsmakelijk. Van spritzers naar apspritztheorietjes. What has been seen Maar maker Mark Reeder-ik twijfelde even of hij echt bestond-pakt het gelukkig heel anders aan. De jonge Engelsman raakt, post-punk, gefascineerd door Duitse electronica goed zo jongen en besluit naar West-Berlijn te verhuizen.

Daar treft hij een ontzettende teringzooi aan, maar je weet toch: Reeder heeft volgens mij een eeuwige babyface zodat archiefmateriaal kan worden gemengd met nieuwe opnamen en dat gaat bijna naadloos. Veel bekende gezichten komen langs Blixa sjongejonge , zijn Australische maat, Christiane F. Gundrun Gut, etc, etc.

Ik vond het allemaal zeer inspirerend, de beelden zijn van onschatbare waarde en Reeder vertelt het met typisch relaxte Manc ironie. Elephant Song 'I am the patient, you're the impatient. De Rubik's kubussen van de cinema. Draaien, draaien, twisten, twisten, en de plot ontvouwt zich. Elephant Song doet niets nieuws of anders op dit gebied, maar toch is de mindgame wel weer amusant.

Stijlvol bovendien, want het zijn de jaren ' De zusters hebben prachtige hoedjes op, de dokters paffen erop los, en de auto's op de parkeerplaats staan retro in de sneeuw. Het is bijna kerstmis, dus de dokter moet naar huis. Daar denkt een patiënt echter anders over. Xavier Dolan speelt 'de gek', en hij doet dat verrassend acceptabel.

Natuurlijk is Dolan gay gevaarlijk en verdacht! Het oorspronkelijke toneelstuk zal het vast bij een slurflange dialoog hebben gehouden, maar de film doet in moeizame Modiano-laagjes. De natuurflashbacks zijn nog wel spiritueel, maar de verhoren ván de verhoren, die zijn zodra het modernistische gehalte weggesijpeld is eigenlijk enkel vermoeiend. Een ander minpuntje is dat de dokter zelf óók getraumatiseerd is. Moet de spotlight toch weer van de loonie worden afgenomen The Dark Horse 'Burn the school down!

De gek is hier net uit de inrichting losgelaten, en moet op zoek naar 'positivity' en 'stability'. Het levert welbeschouwd één echt goeie scene op. De kolossale Jonah Lomu-achtige goeroe dwaalt over straat, gehuld in een uitzinnig outfit. Hij crasht een winkeltje, waar hij een speelbord aantreft. Onmiddellijk gaat de schaakmodus aan, het mompelen begint.

The Dark Horse is verder nogal eendimensionaal, daarom is het eigenlijk des te opmerkelijker dat die paar scenes van gekte écht hard zijn. Of écht gek, zo u wil. De eindeloos ingepeperde mantra's, de angsten. Daar is het fysieke geweld van wat Satudarah-nonkels niks bij. Het grootste deel van de film houdt de voormalig kampioen zich echter bezig met een kinderclubje.

De film doet verder wat al te sterk aan een tearjerker-variant op Brooklyn Castle denken. The Dark Horse werd zelf niet voor niets ook al op een eerdere docu gebaseerd. Een doordrukje van een doordrukje van een leven. De stukken zijn uit het goede hout gesneden, maar het spel is van bordkarton. Black Coal, Thin Ice Aziatische verademing.

Spectaculair vuurwerk bij daglicht. Deze politiefilm kwam als geroepen. Op een ander continent werken de genres weer voor me.

Black Coal, Thin Ice is een bad trip-achtige cop film over persoonlijke obsessies. Zo zie ik ze het liefst. Moet ik nog over Memories of Murder beginnen? In de hete zomer van komt een team agenten een stinkend zaakje tegen.

Lichaamsdelen in een koolfabriek. Onder het genot van een meloentje de pitten worden als kogels uitgetuft peinzen de collega's over de clous. Uiteindelijk belanden ze in de ondoorgrondelijke zaak in de hipste kapsalon van China, en wat er dan gebeurt hakt er in. Een fraai tunnel-shot later ziet het hoofdpersonage in de sneeuw. Weg zomer, weg zaak, weg leven. Elk shot is beter gecomponeerd dan het plot. Black Coal excelleert in sfeer.

De warme kleuren zijn volvet prachtig, als de Chinese soep die in de cafeetjes wordt geslurpt. En dan is er nog een bijzonder Hollandse schaatsscene. De mogelijke dader houdt zich op het schaatsbaantje op. Iedereen achtervolgt iedereen in een tracking shot dat met het beste van The Deer Hunter kan wedijveren. Black Coal, Thin Ice - uitstekende film. Klopt het dat er dit jaar verder nauwelijks films uit het verre Oosten in de Nederlandse bioscoop te zien zijn geweest? Geen idee of dat aan de kwaliteit van de films ligt of aan onwelwillende distributeurs.

Het verhaal over een landelijk beroemde actrice en een lokaal bekende weervrouw wilde maar niet tot leven komen omdat er vanwege een teveel aan bijrollen geen echte centrale personages waren. Ik moest veel energie steken in het onthouden van alle namen en bijnamen. Geen gemakkelijke opgave want de jonge versies van de personages leken in de flashbacks niet of nauwelijks op hun volwassen versies.

Het dodelijk ernstig gespeelde drama werd meer uitgesproken dan getoond. De eerste Aziatische film die we begin volgend jaar in de bios kunnen verwachten is in ieder geval The Assassin van Hou Hsiao-Hsien - visueel een pracht, maar inhoudelijk zeer lastig te doorgronden. Ik denk dat het voornamelijk distributie is. Als ik mijn favo Aziatische regisseurs langsloop op imdb, dan zie ik dat ze gewoon films aan het maken zijn. Alleen Koreeda haalt de bioscopen, zo lijkt het. Dus ben je aangewezen op de festivals.

Zag op de viennale bijv. Weerasethakul zal waarschijnlijk tijdens IFFR draaien en met een beetje geluk daarna ook in de filmhuizen. En blijkbaar ben ik dan ook te lui om zelf verder te speuren, stiekem.. Helaas is Black Ice aan de weblog voorbijgegaan. De laatste recensie van een Chinese film was in april over het niet zo geslaagde Dot 2 Dot Amos Why, tijdens het filmfestival Cinemasia.

Coming Home van Zhang Yimou was dit jaar ook niet echt een succes. Jauja Projectie-filmpje op projectorformaat. Het vierkante aspect ratio met de ronde hoekjes is een geslaagde gimmick, en geeft de beelden de feel van een Boards of Canada-slideshow. Ik had best wat ratelende dia-geluiden willen horen.

Of een 'slede' die werd gewisseld. Jauja is er absurdistisch genoeg voor. De deadpan humor is droger dan de Zuid-Amerikaanse woestijn. Finkeriaans zelfs, zonder die komische kaart overigens helemáál uit te spelen. Na een half uur gelummel dacht ik: En in dat eerste half uur gebeurt juist het meest! Ergens aan een 'nieuwe grens' in Zuid-Amerika anno lang geleden bivakkeert een groepje Lego-mannetjes.

Viggo Mortensen is onherkenbaar en zelfs wat pafferig met dikke snor. Waarschijnlijk is hij landmeter, of iets dergelijks, maar van werkzaamheden komt 't niet. Zijn compañeros zijn druk bezig met andere zaken. Rukken in de vijver, bijvoorbeeld. Denkend aan die ene schone deerne. Na het oeverloos gebabbel is het tijd voor dwalen. Viggo's rotsgeklauter heeft zeker wat sereens, maar toch blijft de metafysische magie uit.

Pas aan 't eind is er dat verwachte Walkaboutje. De letterlijke binnenstebuitenkering, met een tikkie Tarkovsky. Wat meer muziek — van Viggo en Buckethead — had gemogen. Nota bene het aftitelingspingeltje smaakt naar meer. Victoria 'Sst, in Duitsland zwijgt men in de lift. Het begint allemaal als heerlijke Wanderfilm. Op stap in nachtelijk Berlijn. Weg uit de eenzaamheid van de club, ontmoet de Spaanse expat Victoria een stelletje 'echte Berlijners'.

De 'jungs' struinen in meer of mindere staat van dronkenschap door de 'after hours'. Ieder van de vier vrienden probeert zo zijn eigen versiertactiek op het meisje. Uiteindelijk loopt de babbelaar met d'r weg. Dit stemde me tevreden Samen zitten ze in de prille ochtend in haar kleine biologische Kneipe.

Het Bjork-meisje speelt piano. Ze raakt zichzelf én de koekwaus. Tot zover is de film een Linklateriaans feestje. Een nieuwe Oh Boy ook. De vibe van een heel leven in één nacht. Maar dan volgt de criminele wending, die ergens toch niet zó verrast. Alsof je zonder geweld geen epos gaande houdt? Aanvankelijk is de afdaling in garageboxen nog hyperventilerend spannend, maar al snel begint het mis te gaan. Ik denk ná De Daad is het nog altijd ochtend, de dag breekt an, einde film, maar ineens staan ze wéér in de club en lijkt het avond.

Een onevenwichtige cirkel — eerder epileptisch dan elliptisch — en een opmaat voor al te ambitieus Audiard-achtig melodrama. Met elk schot een ongeloofwaardig plotgat. Het eerste deel raakt ver uit zicht. Oh, een serieuze film met muziek van Bucket? Niet dat je meer Buckethead nodig heb meer dan digitale albums dit jaar , maar wel benieud naar die film.

Die platen met Viggo heb ik altijd overgeslagen, spoken word is niet zo mijn ding en was al genoeg om te pakken te krijgen: The Little Prince 'What they are looking for could be found in a single rose, or a little water. Zijn verhaal bevat behoorlijk wat filosofisch-theologische trekjes. Anselmiaanse bewijzen zijn niet nodig voor het ware Geloof. Kijk met je hart. Verteld door Jeff Bridges, ging ik er helemaal in mee.

De Zenmeester — die dit jaar nog een amusante motivatie-cd maakte — is uitstekend op zijn plaats als de Vliegenier. Hij ontfermt zich over een buurmeisje, dat onder het jurk van de Moderne Moeder leeft. Mama is hilarisch sexy. Hoe strak moesten ze die broek precies maken? Past wel bij haar perfectionisme. Innerlijk en uiterlijk zullen één zijn. Haar dochter is hard op weg de nieuwe Essential Human te worden, maar raakt dan afgeleid door het Onwerkelijke.

De prins met zijn parabel blijft onverwoestbaar. Een tocht langs de planeten der Mensheid. Ieder vastgeroest in zijn eigen sociale rol. De egostrelers en egogestreelden. Pas tegen het einde verdwijnt de subtiliteit.

Dan hoor je dat het Zimmer is Ik zat toen tevergeefs te wachten op een momentje zo mooi als de supermarkt in Fantastic Mr. Dahliaans — nog een piloot! La Loi du Marché Hele gewone mensenfilm. Dat geeft toch een soort bevestiging. Waar vindt je een film met een scene bij de 'UWV'? Een Gene Hackman-achtige snorremans is net verplicht op cursus geweest, maar een baan heeft het niet opgeleverd. Het begint te dagen Die cursussen worden gegeven om de cursusléiders aan de baan te houden.

En misschien moet je daar dan solidair vrede mee hebben? Toch sluimert hier Piketty-woede. De pijn van de kleine man. En dat is goed. Thuis heeft de robuuste werkloze een spastische zoon, die helemaal niet zo debiel is. Wat het extra pijnlijk maakt. Geld is óók nodig om die jongen een toekomst te geven. De stacaravan moet in de verkoop. Nog zo'n locatie die je zelden in films ziet. Ik werd er nostalgisch van. Ter plaatse volgt de beste scene van de film. Twee oudere stelletjes, in zo'n kippenhok-huisje, kibbelend over de prijs.

Eindelijk de kans om ook eens iemand te naaien. Afdingen blijft iets ongemakkelijks. Niemand fúckt met de prijs in het kapitalisme!

Later in de film vindt de man dan toch een baantje in de supermarché. Als lonely security guard raakt hij wel teveel buitenstaander in zijn eigen film. Tot twee keer toe komt de emotie van buiten. Dan liever een scene waarin hij zélf wat meemaakt, al is het maar iets onbenulligs, zoals de auto moeten duwen.

Of een flits uit een warm huwelijk. An Introduction 'I have to be by myself in order to sort out all the thoughts that course through my mind. Het wereldje van de New Yorkse pianist Seymour Bernstein is lekker rommelig, vaagjes joods, en chique neurotisch. Seymour kan er als meesterverteller uitstekend over uitweiden. Met zijn guitige kop dist hij anekdotes op over patronessen en collega-pianisten.

Zelf grossiert hij in galante oneliners, die soms wel wat simpel worden. Echt heel persoonlijk lijkt regisseur Ethan Hawke het niettemin niet te willen maken. Het blijft bij gebabbel. Hawke blijft zelf het merendeel van de tijd — ook als vragensteller — buiten beeld. Dat had best wat subjectivistischer gemogen. Ik raakte intussen benieuwd naar Seymours relationship status. Hij vertelt uitgebreid over 'het vrouwelijke' van mannen, maar zou hij?

Waarschijnlijk is hij gewoon getrouwd met de muziek. En met zijn piano's. Steinway zal tevreden zijn met deze film. De production placement en de aanprijzingen zijn meeslepend. Dank gaat ook uit naar Schumann.

Als de romantische meester klinkt wordt het geklets haast hinderlijk. Akkoorden op een krakende huiskamerpiano, met tonen die maar blijven groeien. Phoenix 'Ik ben jaloers Altijd maar weer die Tweede Wereldoorlog. In een matige film heb ik dat snel gezien. Phoenix niet dramatisch slecht, maar toch één van de tegenvallers van dit filmjaar.

De openingsscene kondigt dat al aan. Een overacterende Amerikaanse soldaat bij een 'grenspost', niks mysterie, maar een smoezelig b-film sfeertje. De bijrollen blijven een film lang moeizaam, en dat over de gehele linie.

Het neppige gevoel gaat echter nog bijna bewust lijken. Phoenix gaat immers over jezelf voor de gek willen houden. Ich habe es nicht gewusst op zijn extreemst. Daarbij passen de kleuren van een ouderwets melodrama, en een ongeloofwaardig plot uit Hollywoods propaganda-tijd. Het is jammer dat de soundtrack nergens een stukje Spellbound citeert. Een Joodse vrouw keert na de oorlog gebroken terug uit het kamp. Haar gezicht in flarden, maar met genoeg connecties en geld om opnieuw te beginnen.

Dat wil ze echter niet. Ze wil haar oude leven terug. Haar obsessie is er een uit een schlager-song. De liefde van de vrouw voor de foute man. Maar de film heeft — begrijpelijkerwijs — niet veel zin de vrouw te ontmaskeren. Weg kans op ware, diepe subtiliteit. Het einde kopt haar eigen Reader's digest pitch wel lekker binnen, dat wel.

Youth 'Now let's not get caught up in all this truth now. Remember that fiction is our passion. Sorrentino contempleert op het einde van de auteur, maar hij doet dat in zijn gebruikelijke retro-stijl. Maar ja, Wiesje en ik hebben meestal één toestel boven en een toestel beneden. Ja Wiesje, misschien krijgen we wel kleine telefoontjes - als we die verdieping verschil ertussenuit halen. We hebben gelijke toestellen, dus we graaien er één mee naar boven als er twee beneden liggen.

Wiens toestel dat is, zien we pas aan de achtergrond van het beeldscherm, of we horen het aan de beltoon. Langzaam kleedden we elkaar aan. Uniform code bruin, maar weer met een Yvonne en een Sheila T-shirt, en voor Wiesje een uniform topje achter de hand. Eigenlijk een tijdstip om over een betere maaltijd dan sla en chips na te denken, maar wij vertrouwen op minstens Mina, zeker op een Heidefeest en met ook Diana als hulp. Bad en bed hadden ons goedgedaan, hoe kort ook.

We liepen weer achterom naar de girls, vonden die zoals verwacht niet thuis, liepen bij gebrek aan achterom voorlangs naar de jaffa's, vonden die zoals verwacht wèl thuis, aten de laatste happen hummus met rijst mee, en waren voor hen aanleiding tot uniform code blauw, en zulke T-shirts als wij.

Gevieren wandelden we naar de kroeg. We werden ingehaald door een groep wielrenners Moet je nagaan: Ik maakte een digitale aantekening: De passage verliep niet feilloos. Wielrenners plegen aanspraak te maken op onverwijlde ongehinderde doortocht, feestelijke drinkers op ongehinderd samenscholen en op geduld van wie erlangs wil. De gangmaker stiet iemand een glas bier uit handen, de wielrenners twee en drie kregen een lekke band op de scherven, de overige zeven of zo trachtten het glas te ontwijken, en reden remmend de menigte in.

Nog meer vallende glazen, nog twee lekke banden. Hans dook op uit die menigte, en wierp zich op als regelneef. Meekomen naar achter de kroeg. Andere zes intussen naar de kroeg? Er kon ook gedoucht worden. Oh, Geerts handdoekenkraam was inmiddels opgeheven De verblufte wielrenners volgden Hans, de inwoners en hun gasten pakten bezems, stoffers en blikken. Tegen de tijd dat wij vieren slenterend ter plaatse kwamen, herinnerden slechts bierlucht en plakkende keitjes aan het voorval.

Zelfs de gesprekken waren hervat. Iemand vroeg ons, of we gingen spelen. Ons jawoord zoemde ons vooruit, en langzaam maar ongevraagd ontsloot zich voor ons de kortste weg door de menigte naar de kroeg.

Ook binnen was het stampvol. Met David als een soort ijsbreker en de meiden tussen hem en mij in geraakten we bij het podium. De boys hadden hun eigen zaakjes al op orde Ja Wiesje, ik zag het óók aan de vorm van de bobbel in hun shorts. We namen het dankbaar van hen over. Diana dook op vanuit de berging, was blijkbaar vanuit de keuken achterom gelopen.

Of we al gegeten hadden? Nou ja, Wiesje en ik een beetje. Esther en David knikten dat ze net gegeten hadden. Van de boys kende ze het antwoord blijkbaar al. Ze verdween, zelfde weg terug. Als in een weerhuisje kwam Sheila weer in zwart-wit met corsage door de menigte naar het podium: We maakten het met ons zessen af op een grote pot pepermuntthee met drie mokken.

Sheila verdween in de menigte. We zagen twee handen in de mensenzee Hoeveel kunnen er in de gelagkamer, tegen de tweehonderd als de tafeltjes weg zijn? We probeerden het publiek in te schatten: Ik keek naar Geert: Er is veel nodig om Geert van de tenorsax te krijgen, of Herman van de contrabas. Mijn repertoire is beperkt, en ik heb weinig steun aan bladmuziek. Maar in jazz kun je eindeloos improviseren, en niemand heeft bezwaar tegen alweer een bluesje.

Ik trapte dus maar af voor een gezapige bouncy vertolking van Royal Garden Blues. Gewoon achtergrondmuziek voor een zondagmiddag ontspanning aan de oevers van Lake Pontchartrain.

David weet dat heerlijk te drummen, Herman heeft in Us Net ook de jazz van zelfs ver voor Charlie Parker leren waarderen, en staat bij deze muziek met een brede lach heupwiegend zijn bas te vingeren.

Kortom, we waren meteen in the groove , en het publiek ook. We namen lange soli, met alle tijd om een verhaal naar een hoogtepunt te vertellen. Esthers aanblik trok meteen een paar zatte kuttenkijkers naar de rand van het podium. Voor hen deed de muziek niet terzake, ze wilden Esther bloot zien, en Wiesje eigenlijk ook.

Die ene ging op de rand van het lage podium zitten, leunde achterover, en kon vaststellen dat Esther een string droeg. Hij ging op zijn rug liggen.

Twee maats kwamen erbij liggen. Bill baande zich een weg naar het podium, en trok de heren aan hun enkels terug, en liet ze zachtjes met hun rug tegen de rand van het podium zakken. Ze hernamen bliksemend hun lighoudingen. Bill, Geert en ik droegen hen één voor één door de berging naar buiten, en legden hen in het gras. Vlakbij de wielrenners, die hun reparaties aan het afronden waren. Geert en ik waren mooi op tijd terug om het nummer uit te maken. We bouwden een symbolische borstwering van instrumentkoffers, en gingen door met Muskrat ramble.

Herman wilde het zingen, dus ik schoof hem een zangmicrofoon op standaard toe. Hij kon het niet laten, en we zijn erop bedacht: Daarna ging Wiesje op accordeon en ik op gitaar voor iets anders in hetzelfde tempo: Whiskey in the jar. Bij de klappen in het refrein werden steeds een paar glazen te hard neergezet, dus "Whack-fol-de-daddy-o" klonk nogal naar "Wel godverdomme! Ook meteen de Wild rover maar? Na ieder "No, nay, never, Pech voor wat lege glazen, dus het werd geleidelijkaan gevaarlijk om blootsvoets te zijn.

Hé, waar waren de honden? Sheila kwam aangeknarst, nam de vraag aan, en ging zoeken. Van bij de toog wees ze naar buiten, en stak drie vingers op.

Na een gezellige en lange eerste set gingen velen huiswaarts, blijkbaar om te eten en in kleine kring gezellig te wezen. De mensdichtheid nam af. Mina ging terstond aan het vegen, en Mart was erbij met stoffer en blik. Afra en Janneke hielden de betreffende vierkante meters intussen vrij.

David en Esther glipten naar de berging. Sheila kwam gezellig bij ons de boys, Wiesje en mij zitten, op de driezitsbank terzijde op het podium. In haar kielzog Maaike, met in haar ene hand de herstelde Barbie, in de andere een halflege grote zak spekkies. Ze gaf een rondje, vertelde aan ieder afzonderlijk, hoeveel ze gewonnen had in het dropwater, en klom bij Sheila op schoot.

Schootzitters junior, iedereen die het zag lag dubbel. Mina onderbrak haar geveeg voor een blik op de buienrader, en riep om, dat er een beste onweersbui aan zat te komen. Opnieuw haakten mensen af, vaak met een verontschuldigende zwaai naar het podium. Wie buiten zat kwam binnen. Ik zag Mina bij de toog rondkijken, wees het Wiesje, en even later hielpen de boys en wij haar om alle apparatuur en meubels naar binnen te krijgen.

David en Esther doken ook op, en droegen hùn steentje bij. De wielrenners hadden problemen. Één van de vier lekke banden was niet meer te plakken. Het ergste onweer was nabij, ze waren niet op regen gekleed, het werd toch al donker, ze hadden geen licht op de racefietsen, en ze waren veertig kilometer van huis.

Bill en Ab verdwenen naar het privédeel voor zo'n roemrucht onderonsje van hen. Iedereen nu nog ongeveer honderd man leek wel weer muziek te willen, maar eerst de zaak van de fietsers opgelost te willen zien. Inmiddels brandde het onweer zo ongenadig los, dat het de muziek ernstig zou verstoren. Die oplossing kwam snel, en zoals gewoonlijk in een als, dan vorm. Iemand in Us Net had een nog ongebruikte fietsband van het juiste type op voorraad, en was bereid die tegen kostprijs die Ab nog wel wist af te staan.

Ab zelf had nog wel enkele hoofdlampen en batterijen in voorraad: De wielrenners voelden zich hier helemaal niet op hun gemak. Ab haalde in een lange regenjas en kaplaarzen de lampjes en de band op. De betreffende fiets werd in de berging van de kroeg van een nieuwe band voorzien, zodra een wielrenner op Bills computer band en lampen had betaald. Gespecificeerde BTW-factuur per E-mail.

Daarna namen de wielrenners een laatste ronde energiedrankjes. Weer één gezamenlijke bon nu afgedrukt voor de verteringen. Lampjes testen en opdoen, even de blazen legen, Ab en Bill bedanken, schuchter naar iedereen zwaaien, en daar verdwenen ze achter Bill aan door de berging naar achter, waar immers de fietsen stonden.

Even later kwamen ze langs de open voordeur, en verdwenen om de hoek, richting viaduct en afnemende regen. HZ greep weer naar de instrumenten. Yvonne zocht haar kroost, en vond Maaike half slapend tegen Sheila aan op die bank op het podium. Wouter en Dennis bleken thuis te zitten gamen. Maaike schrok wakker, zag ons met muziekinstrumenten in de aanslag, en wilde zo graag eventjes vanaf de bank de muziek volgen. Sheila herinnerde zich, dat zijzelf nog in functie was als dienster. Yvonne sloeg dubbel van het lachen, en ging weer van het podium af.

De sfeer was veranderd, dus we besloten anders te gaan spelen. Ik naar slagwerk, David naar electrische gitaar, Esther naar zang. We brandden los met Johnny B. Goode , en meteen was de hele gelagkamer dankbaar in gebruik als dansvloer. Sheila zat te swingen op de bank, Maaike liep tussen ons door alsof ze een tentoonstelling van de mooiste sieraden bezocht.

We lieten haar even begaan, maar maanden haar weldra om aan de kant te blijven. Want Esther begon te dansen op de soli van afwisselend Geert en David, en Wiesje liet na tig choruses de piano synthesizer staan, en ging tegen Esther in dansen. Elkaar uitdagen, de zaal uitdagen. Sheila stond terzijde mee te doen, en straalde toen Wiesje haar in de act betrok.

De drie meiden overtroefden elkaar, Maaike stond bij de bank mee te bewegen met aanzetten tot danspasjes , en ik drumde me bij gebrek aan conditie uit de naad. Esther bespeurde mijn moeheid, loste me onder het spelen af uiteraard minder klef dan Wiesje , en ik wankelde naar Wiesje en Sheila.

Ik hoefde niets te doen: Ik kon inderdaad een beetje uitrusten, en iedereen vermaakte zich kostelijk. Uiteindelijk kroop ik weer terug achter het slagwerk, opdat Esther het nummer uit kon maken met eindeloos herhaald "Go, Johnny, go! Geestdriftig maar krachteloos applaus: Maaike gaf de muziek een rondje spekkies, en verdween naar Yvonne.

Sheila hing op de bank in een houding die op mannen overkomt als wellustig. We veranderden weer van bezetting: David op slagwerk, Esther op synthesizer, Wiesje en ik los. Ik zong a Whiter shade of pale drie van de vier coupletten , en Wiesje danste erbij alsof ze een vloeistofdia was.

Onder de soli gingen we uiteraard schuifelen, zoals het merendeel van het publiek. Sheila zat zich op de bank te vingeren. Tot slot van deze set maar weer iets snellers: Ongeveer twintig mensen dansten de passen. Sheila stond bij de bank à go-go te dansen. Ze moet ergens de beginselen van de buikdans hebben opgedaan, en ze paste die heel uitdagend toe.

We deden geen derde set, bij gebrek aan lichaamsconditie voor het drummen. Isabel kwam naar voren. De boys en zij zouden als trio overnemen. De jaffa's, Wiesje en ik bleven nog even in het donkere hoekje afbouwen en nagenieten, en gingen toen samen huiswaarts. Het was droog, koel, en winderig. Bij ons brandde licht.

Onze logé's waren vóór het onweer hierheen gegaan. Nu zaten ze bloot in de huiskamer aan het Griekse spul. Mart vertelde mythologische herdersverhalen. Diana vroeg, of we nu gegeten hadden. Wiesje en ik keken elkaar aan - dat was erbij ingeschoten. Diana keek naar de klok, belde Mina, trok snel iets aan, en haalde voor ons op wat al die tijd warmgehouden was.

We namen dat en een karaf metaxa mee naar boven, en gingen weer eens in bad zitten eten. Weer even alléén zijn! Daarna ploften we op ons bed, rolden in elkaars armen, en sliepen.

Er dreef een bakgeur binnen, en de stem van Diana vroeg, of we een eitje beliefden. Wiesje schoot in de versnelling: Inderdaad, het leek net op In Amsterdam [geloof, sex] , maar dan in onze eigen konijnenflat. Na een ernstig ingekort ochtendritueel kwamen Wiesje en ik in het blauw beneden. Aan de keukentafel zaten onze gasten bloot maar niet op schoot te ontbijten, en de hond lustte nog wel een hapje toe. Wiesje en ik kleedden ons weer uit. Ik schoof één stoel bij, Wiesje schok ons één mok koffie in, We waren benieuwd naar alle belevenissen van de vorige dag.

Nou ja, Mart en Diana hadden bijna ononderbroken "achter" in de kroeg geholpen, hadden daarom de kans van het onweer aangegrepen om zich af te melden, en hadden dus ook weinig meegemaakt. Frans en Cisca en Jan hadden dat gesprek en die lammetjesronde met de politici gehad. Die hadden zich geschaamd voor de toestand, en hadden verbetering beloofd. Ach, het zou mooi zijn Dan was er misschien geld om kinderen op te voeden, bijvoorbeeld.

Nadien hadden ze alle vertier van een afstandje gadegeslagen, deels op het grote scherm. En ze waren mèt Mart en Diana hierheen gegaan. Mart kon goed vertellen, en dat Griekse spul was toch wel erg lekker. We kleedden ons allen aan, en liepen samen langzaam naar de kroeg. De hond had veel te snuffelen. Het liep tegen negenen, en het was een vrij koude nacht geweest. Nu warmde het weer snel op. En we liepen gewoon iets inniger omarmd De gelagkamer van de kroeg liep vol, de actiefsten het dichtst bij de toog.

Daar was gratis koffie. Naast Ab en Bill stond Bob. Voor analisten "kremlinologen", zou je vroeger zeggen betekende dat: Zelfs Teun stond daar, weliswaar terzijde. Ik waagde een voorspelling aan mijn gezelschap: We hebben iets nog niet uitdrukkelijk vermeld, meen ik. De Televisiekanaaldijk commerciële zijde ontmoet de Digitale Zandweg niet tegenover het huis van Toos, maar geert noordwaarts tot bijna tegenover ons huis.

Teun woont op een laag stuk land dat wellicht uitgegraven had zullen worden voor een zwenkkom, maar nu een voorbode was voor onze rimboe.

Kees de Jonge woont in een dijkhuis aan de landzijde van de dijk, slechts door een verraderlijke sloot gescheiden van onze rimboe. Dorpsplein, kerk en kroeg staan op een vergelijkbaar driehoekig stuk land, maar op dijkhoogte. De Blokhut staat aan de Veldzicht -zijde ervan. Kortom, wie vanaf de Bittenbrug langs de loswal loopt, die staat weldra in het gras van de dijk, tegenover Teuns huis en steigertje met Kees' roeibootje.

Verderop komen activiteiten op het water ter sprake. Het Televisiekanaal is voor een turfvaart nogal breed omdat het de kanalisatie van een slingerende veenstroom is? Bobs bevoorradingsvaarten sinds Winter remmen dat proces, en Bob heeft met de "Klaas Vaak" enkele ondieptes die hem in de weg zaten verwijderd zodra hij hier kwam wonen. En de " Louis XIV " blijkt soms op het veen te rusten.

Om vijf over negen greep Mina een microfoon voor het weerbericht: Ze reikte de microfoon aan Bill. Voorstellen, door hem in tijdsvolgorde gezet: Totzover mee eens of oneens? Dan stonden deze onderdelen vast. Maar tussen 2 en 3 was een pauzenummer nodig. Mart bloosde als een biet, maar stemde in. Frans en Cisca kregen een inval. Frans fluisterde met Bill. Die proestte, en zocht met zijn ogen Jan verweg aan een tafeltje in gesprek met Hector. Frans snelde op hem af, en fluisterde. Jans lichaamstaal was duidelijk: Bill kondigde nu onderdeel 4 aan: Voorts zou Our Country 's avonds willen optreden, met tussen de sets conferences van Bill.

Dat vroeg twee ervaren vrijwilligers extra. Mina was al met Ton en Kees aan het bellen over de wedstrijd tent-opzetten: Bob kwam op mij af: Wiesje voelde dat ik ja wilde zeggen, en deed het zelf. Achter Bob maakte Ab een gebaar van "te laat! Onderweg vertelde Bob, welk parcours hem voor ogen stond, en dat hij van ons heus geen moeilijke dingen verwachtte.

Bobs verzameling vaartuigen bestond uit: Bob meende, dat de dek- en baggerschuiten plus "Boxer" en "Klaas Vaak" een aardig parcours zouden kunnen vormen. We konden het niet ontkennen. Dan paste het mooi in twee slepen, en zo gebeurde het.

Marie nam met de "Boxer" twee van de baggerschuiten en de "Boxershort" op sleeptouw, met Wiesje als dekknecht. Bob nam de derde baggerschuit en de dekschuit mee achter de "Klaas Vaak", met mij als dekknecht.

Op de dekschuit had hij trouwens een twintigvoets tankcontainer gasolie, tegenwoordig voorraad voor hemzelf en voor Ab. Het dekknecht spelen was vooral gezelschap houden. We konden met een verrekijker, over de baggerschuiten heen Wiesje zien gebaren terwijl ze Marie dingen vertelde. Oh, weet je niet meer waarover, lief? Zelf zat ik uiteraard naar Bobs verhalen te luisteren. Het tent-opzetten was nog gaande toen wij naderden.

Aan bakboord bij Teun werd de laatste hand gelegd aan twee tenten ter grootte van elk twee klaslokalen. Terwijl wij onze vaartuigen als hindernissen afmeerden met de landvasten van oever tot oever hopelijk net boven hoofdhoogte , bleek de wedstrijd ook het afbreken van de tenten te omvatten. Daarbij bleek, dat de grote tenten waren opgetrokken over bungalowtenten heen.

Bovendien waren er verschillende teams van elke camping. In de haast ging er van alles mis. Aan stuurboord zat een bemoedigend groot publiek redelijk geestdriftig mee te leven. Op de grens van dorpsplein en dijk deed Mina achter een tafel inmiddels goede zaken met frisdrank. Dennis en Wouter hielpen bij de aanvoer van trays uit de koelkast. Wiesje en ik moesten natuurlijk eerst weer bijknuffelen. Vertederde blik van Marie, hoofdschudden van Bob, een snelle schaduw van verdriet bij Marie.

We liepen omarmd op haar toe, opdat Wiesje haar een knuffel kon geven. Binnen in de kroeg was het uitgestorven. Bob meldde aan Bill de hindernisbaan te water gereed. Wiesje en ik gingen naar het herentoilet.

Bij beiden zat alles er nog aan - maar zoiets moet je natuurlijk steeds nakijken. Daarna gingen we even kijken, wie bij Ab in de winkel stond. Ah, de boys, in het zwart. Ze zaten knus naar de monitor te kijken. Nog bijna geen handel. Ik vond hen in een leuke houding zitten, en schoot er foto's van. Dan kon Geert die desgewenst gebruiken voor een schilderij. Aansluitend een begroetingsknuffel, eerst het andere stel, dan elkaar - een aardigheidje van Wiesje dat sinds Schaapjes [sex] geleidelijk anderen aansteekt.

Wiesje vond, dat tussen de kunstzinnige souvenirs twee verse werken van Geert ontbraken. Geert keek Wiesje onderzoekend aan, en haalde de doeken van de overkant. Wiesje plaatste ze op schildersezels van Ab, en plaatste die nogal opdringerig, met mooie lichtval. Wiesje gaf haar een knuffel, en vertelde, dat er nog maar weinig mensen in de winkel waren geweest. Maaike knikte begrijpend, zei kort "Dàg!

Wij vieren keken elkaar vertederd aan. Wiesje was in een voor haar doen zeer zakelijke bui, en stelde de boys voor om een DVD van hen beiden sax en bas, verrassend onderhoudend op te zetten. Het lukte om het beeld van de DVD desgewenst in te ruilen voor dat van Grada's uitzendingen. We gingen weer terug. Bij het kanaal deed Ab inschrijvingen, terwijl Bob naast hem inlichtingen verstrekte en Marie vanuit de "Boxershort" posters met vaar-aanwijzingen en strafpunten op het parcours aanbracht die wellicht tevoren het zicht op de tenten zouden hebben belemmerd.

Dennis en Wouter behoorden tot de eerste inschrijvers, en achtten zichzelf grote kanshebbers. Sheila dook op, en wilde ook - met Wiesje en mij.

Ik legde uit, dat alleen al mijn gewicht de klus veel moeilijker zou maken. Intussen was Maaike er ook, begreep niet helemaal waarover het ging, maar wilde ook meedoen, eveneens met ons beiden. De beide jongedames werden alvast door Ab ingeschreven, terwijl ik Sheila trachtte te overreden om licht te varen. Uiteindelijk stemde ze in met Wiesje als gezelschap, terwijl ik Maaike zou helpen.

Aart stond meteen met een videocamera klaar. Yvonne stond tegen hem aan, met een blik van "Laten ze nu eens een goede indruk maken! Bob had het volgens mij slim opgezet: Elke deelnemer kreeg één minuut om op dat "veld" motor en roer in het gevoel te krijgen, en had daarna de lichte ballenlijn als meet.

Lag je dan nog niet klaar, dan ging je wedstrijdtijd evengoed in. Dennis en Wouter zouden als eersten gaan, Sheila en Maaike als laatsten, met dus zestien anderen ertussen. Wiesje en ik nestelden ons met beide meisjes op een mooi plekje. Blikjes frisdrank, zak spekkies, het kon slechter. Dennis probeerde vooral het roer. Vervolgens wilde hij het parcours op topsnelheid afleggen alsof je met een volle boodschappenkar door een lege supermarkt jaagt , en schoof bij de eerste bocht over de zware ballenlijn.

Uitgeschakeld, maar hij mocht buiten mededinging het parcours voltooien. Hij wilde het niet eens meer. Wouter probeerde vooral de brandstofhaan, maar dan alleen vooruit.

Hij voltooide het parcours, maar met een flipperkast aan strafpunten. Wiesje en ik lieten de meisjes lering trekken uit deze en volgende prestaties. Ik maande hen om tijdig gas terug te nemen, en om achteruit te slaan om af te remmen. En om de oefenminuut dáárvoor te gebruiken. Sheila had het goed begrepen. Zij zat achter aan de helmstok en brandstoftoevoer van de buitenboordmotor, Wiesje zat op de bank midscheeps, en brulde aanwijzingen.

De "Boxershort" legde het parcours foutloos af in een redelijke tijd - totzover goed voor de eerste plaats. Ik ging bij Maaike zitten, aan de andere kant van de helmstok, klaar om in te grijpen.

Maar Maaike liet al in de proefminuut zien, hoe goed ze had opgelet. Het publiek juichte verbaasd. Ik hoefde maar te brullen, en Maaike gaf snel veel gas, maar nam het dan weer snel ver terug, met het oog op mijn inbreng in de massa van het bootje.

Foutloos, precies dezelfde tijd als Sheila. Alle combinaties onderlinge knuffels. De meisjes op het schavot, een jongeman van buiten Us Net als derde. Maaike bood ook hem een spekkie aan, maar hij bedankte geërgerd.

Zo'n wedstrijd behoorde niet gewonnen te worden door kleine meisjes! Ook Dennis en Wouter hadden de pest in, maar waren wel blij met de winst binnen het gezin. Yvonne straalde, vooral naar Aart. Mina zag het, en wenkte Yvonne. Wiesje en ik zagen, waarschijnlijk als enigen naast Mina, hoe Yvonne en Aart de privé-vertrekken van de kroeg in verdwenen. Mina zag dat wij het gezien hadden. Ik stak een duim omhoog. Voor de radiografisch bestuurde bootjes moest een parcours worden uitgezet op de plaats van het grote.

Wiesje en ik meldden ons weer bij Marie en Bob, en hielpen alles weer weg te varen, meteen maar helemaal terug. Toen we met de Boxershort bij het parcours kwamen, was het nog niet af.

De coördinatie zou berusten bij Aart, maar die was niet te vinden. Maar plotseling waren ze weer onder ons, met natte haren. Maaike wilde inderdaad weten: Sheila legde zachtjes uit, dat papa en mama even geknuffeld hadden. Wiesje en ik hadden het pauzenummer nog niet gemist, al was het ons glad ontschoten: Hijzelf verklaarde, dat hij het vanuit de "Boxershort" wilde opgeven, en dus gewacht had tot die terug was. Maar de aanwezigheid van Wiesje en mij zal ook wel vereist zijn geweest, want het bootje van Kees lag al die tijd rustig aan het steigertje van Teun te dobberen..

Mart stond er trouwens op, dat wij meededen. Afzonderlijk zelfs, opdat wij niet zouden fluisteren. Er bleek nòg een reden: Ze waren gekleed in nogal doorzichtige nachtponnen, voorzien van de vleugels waarmee ze ooit vliegende vissen hadden verbeeld zie Heidefeest 4.

Maaike had een kinderxylofoontje eigenlijk een glockenspiel bij zich, Sheila een set kleine bongo 's bij zich waarschijnlijk van Dennis , en de mallets voor de xylofoon. Diana hielp als comic relief. Gekleed in witte uniform bikini beha en string en diadeem, elk opgetuigd met veren en vergelijkbare frutsels maakte ze elke assistente van televisieshows belachelijk - en bewees den volke tevens, dat vrouwen van vijftig niet noodzakelijkerwijs onaantrekkelijk zijn.

Afra mag er ook nog wezen, maar die had zich nog niet zo schaars gekleed in het openbaar vertoond. Afijn, Diana had attributen bij zich. De "Boxershort" lag tegenover Teuns steiger voor de wal , met de boeg in het veen gezet. De meisjes zaten achterin, Mart stond in het midden. Allereerst gaf hij aanwijzingen omtrent zijn uitspraak van het Latijn: Vanaf de wal reikte Diana hem nu op de voorplecht de spullen aan, en Mart bracht met een toneelstem een beslist werkelijkheidsgetrouw plengoffer aan Apollo, de Muzen, en de Olympische goden in het algemeen.

Wiesje en ik wilden er plechtig bij gaan staan, maar dan hadden we velen het zicht belemmerd. Vervolgens boomde hij met een roeiriem de boot naar het midden van het kanaal. Hij stond behoedzaam op, telde luide tot tien om de akoestiek te bepalen, verklaarde "Alea iacta esto", haalde een dik papier uit een rol, legde het vóór zich op het bankje, nam de lier op, en begon ritmisch te dicteren.

De meisjes volgden elke zin met een Rakete ta-daa op bongo's en glockenspiel. Diana zat naast Wiesje mee te schrijven, en nam intussen het geluid op.

In het publiek waren enkelen meteen het spoor al bijster, en vaak hoorde je tussen glockenspiel en bongo's door Latijse citaten die in de Asterix-albums zijn gebuikt. Er was trouwens iemand die blijkbaar heel goed Latijn verstond èn zijn Asterix beheerste, want zijn citaten sloten volgens ons, die avond bij het beluisteren van de opname mooi aan bij de tekst.

Het dictee duurde een kwartier. Hij vroeg iedereen, zijn geschrift ter beoordeling te ruilen met een buur, en roeide terug naar de loswal, waar hij aan land ging.

Diana deed ijlings kopieën van de tekst doorgeven. Mart begaf zich voorzichtig tussen het publiek door naar de plek vanwaar Diana hem de spullen had aangereikt. Hij keek rond, zag uiteindelijk iedereen klaar met nazien, vroeg iedereen het eigen papier ter hand te nemen en de fouten te tellen. Wie had er minder dan Diana wees alweer ijlings twee controleurs aan.

Uiteindelijk keek Mart ook zelf grondig. Hij monsterde Wiesje meewarig, en sprak: Wiesje piepte, dat ze de korte lettergrepen zo slecht had kunnen verstaan door het kloppen van haar hart, en dat dàt weer door mij kwam.

Mart riep mij erbij, keek allereerst naar mijn score, en vroeg wat zijn oude schoolvriend weliswaar beta bezielde om zo ontzettend veel fouten te maken. Ik piepte over het kloppen van mijn hart voor Wiesje. Mart legde Wiesjes handen in de mijne, legde zijn handen op onze schouders het meest gefotografeerde schouwspel van dit Heidefeest , richtte de blik hemelwaarts, en vroeg theatraal in het Oud-Grieks, wat Aphrodite wel mocht overkómen om een optreden ter ere van Apollo zo te bezwaren.

Intussen had Diana de prijs bij Mina opgehaald, en liet Mart die aan Wiesje overhandigen: Knuffels onder ons vieren, applaus van iedereen, onderdeel afgesloten. Het parcours Radiografisch was intussen nog steeds niet uitgezet. Misverstanden rond de aanwezigheid en afmetingen van Bobs vloot. Teun stapte bij de loswal in de "Boxershort", roeide in luttele slagen schuin over, en haalde van naast zijn schuurtje allerlei staken.

Aart trad naar voren als organisator, bestelde alle twintig staken, en deed Teun die op zekere plekken in de kanaalbodem prikken. Uiteraard staken ze ver uit. Vervolgens werden staken door allerlei trossen, touwtjes, kettingen en vislijnen tot grotere hindernissen samengevoegd. Wiesje en ik hebben een groot deel van de wedstrijd en demonstratie Radiografisch pas later op de computer bekeken, waaronder de zang van de girls.

We moesten gewoon weer even onder ons zijn. Mart en Diana moesten zich terugverkleden, liepen met ons mee, en maakten van de nood een ondeugd. Frans en Cisca en hun hond kwamen ons achterna, en maakten óók maar een nummertje. Wiesje merkte op, dat Mina haar scorebord niet had opgesteld.

Cisca riep, dat Frans bovenaan zou staan. Mart, Diana, Wiesje en ik riepen in koor: Beneden blafte de hond instemmend. Uiteindelijk kwamen we met ons zessen en de hond terug in de drukte, per paar omarmd arm om de ander heen , de paren gearmd arm in arm. Iedereen keek naar het grote scherm, en miste Mina's scorebord.

Maar goed, we zagen de laatste minuten van de radiografisch bestuurbare bootjes. Geen zeilboot, trouwens, maar vlak boven het water stond toch al geen wind. Weer ongeveer het spul, de deelnemers en het programma van de vorige keer , maar nu waren Bob en Marie erbij.

Voor hen was de radiografische besturing van andermans bootjes nieuw, maar zij hadden ruime ervaring in hun hoofd en handen, en hoefden die slechts op schaal te brengen. Achteraf had ik meer hiervan willen meebeleven, maar ik heb niets liever dan ook de zoveelduizendste vrijpartij met Wiesje.

Ja, lief, dan schrijf ik toch gewoon daarná weer verder? Er kwam een indrukwekkende demonstratie als toegift. Wouter had een duikboot van ongeveer dertig centimeter lang, voorzien van een zoeklicht en camera's.

Dennis bediende het kraanschip. Yvonne hield op de wal wat voorwerpen voor de camera. Daaronder waren enkele fel gekleurde ballen van verschillende grootte zoals pingpong- en tennisbal , de grotere voorzien van ogen voor haken. Maaike mocht een roze "tennisbal" in het kanaal gooien. Wouter stuurde radiografisch de duikboot naar waar de bal was neergekomen. Met wat zoeken vond hij de bal.

Zonder dat de precieze plek van de duikboot te zien was voer Dennis het kraanschip erboven, en vierde een geel-zwartgestreepte hijshaak. Na wat manoeuvreren met het kraanschip zag je de haak nabij de bal op het scherm. Dennis draaide de kraan, en wist de bal aan de haak te slaan. Nu een signaalblauwe "pingpongbal". Wouter was zo slim om boven de waterplanten te varen, en de bal bleek op een waterplant beland, decimeters boven de bodem. Dennis liet een grijper zakken, en plukte de bal van de plant.

De bal werd in een ruim gedropt. Een metalen knikker, zoals in een flipperkast. Die zou beslist in de bodem zakken! Maar de duikboot bleek een metaaldetector te hebben, en toonde met de camera aan de onderkant de plaats in de blubber. Weer wist Dennis met de grijper het voorwerp boven te halen. Staande ovatie, en einde oefening. Aart kon voor de camera verklaren, dat hij zojuist van de maker van het kraanschip een nieuw te bouwen kraanschip had gekocht, tegen kostprijs, en dat hij hoopte om beide schepen met GPS te kunnen uitrusten.

Ik was geroerd, dus ik moest het Wiesje uitleggen: Ze begreep het, en kwam ook zelf onder de indruk. We liepen naar Aart en de jongens, vlakbij, en knuffelden hen allen. Wouter wilde van mij niet meer dan een hand en een schouderklop, maar Dennis leek juist meer van mijn knuffel te genieten dan van die van Wiesje. Had Geert dus gelijk in Schoonmaak [sex]? Ook Yvonne en de meiden kwamen de jongens gelukwensen.

Die ondergingen het gelaten, maar lustten wel het aangeboden spekkie. Yvonne was blijkbaar bijzonder blij voor Aart. Hun knuffel kwam wel heel dicht in de buurt van de norm die Wiesje en ik stellen. We gunnen hen het geluk zozeer! Wiesje en ik maakten er een achtpersoons van, toevallig mooi om en om. Ook een veel gefotografeerd voorval.

Maar Wouter wrong zich weldra tussen zijn zusjes uit. Hij viste een bahco uit een zak van zijn bermuda, en verdiepte zich in draaien aan het wieltje. Het was even proppen en vaartechnisch rollen, maar Bill, Frans en Jan belandden in de "Boxershort" met de drie honden, ongeveer ter hoogte van Teuns steiger.

Bij de Bittenbrug hingen Mina en Cisca drie kluiven geen botten, maar bullepezen of zo op. Gelukkig had Bill op toeroepen van Bob de boot met de boeg naar de brug gelegd: Beide schapenhonden hadden amper ervaring met zwemmen, maar dat lieten ze niet merken! Google poedelt nou ja! Hector schoot als een zeehond op het doel af, de naamloze hond bleef op een halve lichaamslengte achterstand, en Google mocht blij zijn dat kluiven niet weggeschrokt kunnen worden.

Mina lokte hen naar de grens van loswal en kanaaloever, waar je betrekkelijk gemakkelijk het water in en uit kunt. Er was een beleefd applaus. Wiesje en ik zochten Frans en Cisca op voor overleg. Wij hadden geen lammetjesronde bespeurd, en volgens ons ging het Heidefeest ook maandag door. We liepen samen naar Abs winkel. Daar vonden we de boys nog steeds op hun post, maar Jan was er ook met Hector.

En Ab kwam op onze hielen binnen. Hij nam de zaak weer over. De boys hadden een aardige omzet gedraaid, en zowaar beide door Wiesje aanbevolen schilderijen verkocht voor de door Herman verhoopte prijs.

Maar er was nu geen tijd om daarvan te genieten. Herman ging de herders en hun honden voor naar zijn auto voor een lammetjesronde. Geert ging als de weerga eten koken voor de boys zelf en hun gasten, hopelijk met hulp, want het waren zeven gasten. Wiesje en ik zouden koken voor Frans en Cisca, voorzover Mart en Diana niet al bezig waren Diana kennende.

Opschieten met die ronde, want de aankondiging van conferences zou beslist veel volk naar de kroeg trekken. Iedereen behalve Ab naar buiten. Aart en Yvonne kwamen net met alle kroost naar huis. Sheila rook de kans om dan toch eens zie Kleding [sex] die zolder te zien, en wilde mee.

Maaike wilde dus ook mee. Vooruit dan maar, en Maaike op schoot. De naamloze hond keek vóór het instappen hoopvol naar Maaikes bijna lege zak spekkies. Geert rook een etensgeur uit zijn eigen huis komen, en haastte zich naar binnen. Wiesje en ik liepen naar de kroeg, vonden daar inderdaad Mart en Diana aan het helpen, en spraken af, dat wij nu gingen koken.

In de keuken vergaarden we alle bestanddelen voor een prutje. We keken elkaar aan: Tellen later lagen we boven te neuken. Kwakje doorslikken, himalaya tegoedhouden, samen douchen, bloot naar de keuken. Rijst opzetten, groente snijden en op een laag vuurtje bakken. Zo, Wiesje achterover op twee keukenstoelen, en die himalaya eens voorelkaar lebberen. Ach, wat is ze toch lief, lekker en mooi! Mart en Diana kwamen net op tijd binnen om het koken in goede banen te leiden gas onder de rijst uit, groente op een kleiner pitje, uiteraard nog steeds laag.

Daarna haastten zij zich naar boven. Die houding van Wiesje was niet ideaal. We renden weer naar boven voor een uitgebreide beurt van de borsten, en inmiddels had ik weer een stijve. Wij kunnen heel stil vrijen, maar nu even niet. Zo te horen kwamen we tegelijk klaar met Mart en Diana. We voelden het huis schokken, maar dat bleek veroorzaakt door het dichtvallen van de keukendeur achter Frans en Cisca.

Gevieren strompelden we bloot de trap af, na van die "lekker, hè! En wat heerlijk om Frans en Cisca niks te hoeven uitleggen. Uiteraard wilden die óók naar boven, maar dat moest maar wachten tot na het eten. Ze kleedden zich alvast uit, maar verkozen naast elkaar te zitten, met afzonderlijke borden. Ja, dat gaat waarschijnlijk sneller. Na een blik op de klok deden wij vieren dat ook maar. Wij vieren vast aankleden en naar de kroeg, plaats vrijhouden voor de herdertjes.

We vonden het donkere hoekje nog helemaal vrij - met dank aan de stoelgang van Esther. De jaffa's zijn onze vaste conculega's daar, en onder stamgasten worden onze aanspraken op die plaatsen erkend. Stevige stoelen worden juist daar neergezet. Uiteindelijk zaten we er met ons achten op vier doorbuigende stoelen, met om te beginnen een eigen pot koffie. De girls hielpen voor , en konden nu nog even op één stoel bij ons aanschuiven. We gokten met hen op onderwerpen die Bill wel in de conference zou verwerken, en zagen vanachter de toog een microfoonhengel tussen ons neerdalen.

Janneke greep een papieren zakdoekje, en las er een denkbeeldige lijst van onderwerpen van op. Aansluitend gingen we er zogenaamd over kibbelen. Mart had een waardig klinkend commentaar in het Latijn, maar ik verstond de woorden "Est pericolosum se spurgere", en trachtte vergeefs mij de Italiaanse woorden te herinneren voor "Noodrem.

De boys kwamen met hun gasten binnen, vonden er onvoldoende zitplaatsen bijeen, en gingen met een "Dan niet! Eigenlijk zien we van Our Country tweederde bijna nooit.

Moeten zij zelf weten! Ze hadden de stemming er meteen in, en dat bleef zo. Binnen was geen ruimte, maar buiten ging men terstond aan de square dance, te beginnen bij een groep vrouwen in roze tuinbroeken: De boys en hun gasten voegden zich erbij, eerst als afzonderlijk vierkant. Het werd snel melig, maar bleef energiek.

Kwartier pauze met onwaarschijnlijke bar-omzet. Daarna was alle aandacht beschikbaar voor Bill, met wederom een hoofd- en een bijscherm. En ja hoor, daar verscheen ons groepje live op het bijscherm. De camera zoomde ongeremd in op Wiesje. Wiesje zat te laag vergeleken bij de teddybeertjes van Koken [sex] , en lanceerde een nieuwe running gag: Er ging een luid gelach op, en de ongetwijfeld alomtegenwoordige wensdromen vervaagden. Inzoomen op Wiesjes priemende tepels laat slechts kinderen en homosexuele mannen onverschillig.

Esther lokte de camera naar háár topje. Wiesje tetterde in een ongetwijfeld nabije microfoon: Bill stak lachend een duim op, en begon aan het eerste deel van zijn conference. Hij was zo verstandig om onze te verwachten reacties in zijn optreden te verwerken, en hij kent zijn pappenheimers voldoende om te weten wat hij van wie kan verwachten.

Wat zijn wij schootzitters met inbegrip van enkeling Ab en vaste gasten Mart en Diana verder naar elkaar toe gegroeid in die acht maanden! In hoeverre was het uniform eigenlijk oorzaak en gevolg? Het leek ons de eerste keer, dat ook de kinderen van Aart en Yvonne volop werden behandeld. Vooral Sheila's nukken en Maaikes "Wat doen jullie? Sheila bleek trouwens inmiddels zowat in mijn rechteroor te ademen. Ze had Maaike op schoot, maar die knikkebolde door haar eigen kreet heen.

Sheila zelf was klaarwakker, en liet niet over zich lopen. Bill gaf een als laatdunkend uit te leggen aanduiding van haar vormen, en ze tetterde een niet zo vleiende beschrijving van zijn organen en dier vermogens door de zaal. Zij kreeg de lachers op haar hand, en Bill liet de muziek eerder hervatten dan hij wellicht van plan was geweest. Wiesje gaf uiteraard mede namens mij een rondje aan de schootzitters, en breidde het luidruchtig uit naar Sheila en Maaike. Sheila toonde savoir vivre, en beliefde een brandewijn, Château Kees uiteraard.

En die kreeg ze. Maaike wilde en kreeg een grote cola. Sheila mocht er kleine slokjes van hebben. De avond kabbelde verder met muziek en conference. Gewóón gezellig, maar het hing in de lucht, dat het Heidefeest nu eens op maandag verder zou gaan. Bill stelde het met zoveel woorden vast. De afdeling konijnenflat keek elkaar aan, en besloot tot een voortijdige aftocht. De jaffa's sloten zich erbij aan.

Sheila keek Wiesje en mij even hoopvol aan, maar moest genoegen nemen met welterusten-knuffels. De girls waren nog druk aan het bedienen. Acht mensen en een hond terug. We zagen weerlicht, maar hoorden geen gerommel.

Jaffa's geknuffeld bij hun eigen huis, wij door naar het onze. We hadden trouwens sinds de komst van Frans en Cisca geen geldwolven of zo gezien. Wiesje en ik legden toch maar twee koekjes onder de struiken. We waren nog niet helemáál aan slapen toe, en namen wat Grieks spul naar onze slaapkamer. Daar hebben we nog even bij minimaal licht nagepraat en naar Marts oudtijdse herdersverhalen geluisterd, terwijl we elkaar bloot streelden.

Totdat de donder Mart overstemde. Toen vertrokken onze gasten naar hun kamers, ieder alléén met zijn of haar geliefde.